{"book":"adl1198","page":435,"text":"(۳۹۰)\nزنگی را بزنجیر طلائی که دوسد من وزن داشت آویخته بودند و در مواقع\nمخصوصه می نواختند .\nاکثر مورخان اسلامی معتقد بودند که بت سومنات همان منات بت قبایل\nاوس و خزرج است که بالات بت بنی ثقیف وعزی بت قریش و دیگر بتان يك جا\nبودند چون حضرت پیغمبر ماصلی الله علیه و سلم آن بتان را شکست کافران\nمنات رادرر بودند و از راه دریا به شبه جزیرهٔ گجرات که از دیر باز مسکن\nکفار بود آوردند ویران بتخانه بزرگ بپا کردند و آن سنگ را بجواهر\nرنگارنگ بیاداشتند و در جهان خبر افکندند که او خود از دریا بر آمده\nو نام آن را سومنات نهادند که نام اصلی در ان مضمر باشد و چون منات\nبصورت آدمی بود این مورخان به خیال افتادند که سومنات نیز باید بشکل\nآدمی باشد فرخی شاعر دربار سلطان محمود که خود نیز در سفر با سلطان\nهمراه بود به عقیده فوق الذکر بوده است چنانکه گوید :\nمنات ولات و عزی در مکه سه بت بودند\nزدست بردبت آرای آن زمان آزر\nهمه جهان همی آن هر سه را پرستیدند\nجز آنکسی که بد و بود از خدای نظر\nدوزان پیمبر بشکست و هر دورا آن روز\nفگنده بود ستان پیش کعبه بای بسر (۱)\nمنات را زمیان کافران بدزدیدند\nبه کشوری دگرانداختند زان کشور\nبجا یگاهی کز روز گار آدم باز\nبران زمین نه نشست و نرفت جز کافر\nزبهر آن بت بتخانه بنا کردند\nبصد هزار تماثیل و صدهزار صور\n(۱) ستان به سه پشت افتاده","chars":1140,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00435.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/435","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/435","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}