{"book":"adl1198","page":38,"text":"(۷)\n\nصرف وعیسوی ها لاهوتی صرف شده بودند.\nدر چنین وقتی بود که دین اسلام در گوشه از آسیا ظهور وارکان اجتماعی ملل گیتی را تکان سختی داده شاهراه جدیدی پیش پای نوع انسان باز کرد\nظهور اسلام در عربستان\nآنوقت در جزیره نمای خشک و خالی عربستان هشت نه ملیون نفوسی زندگی میکرد که بشکل کوچی و بدوی محروم از حرف، صنایع و تجارت و فاقد احساس ملیت ووطنیت بوده دین بت پرستی و عصبیت خانواده و قبیله داشتند وبس. معهذا تأثیر اقلیم و آب و هوا یا عدم مرکزیت واداره ایشان را آزاد، شجاع باحمیت وجوانمرد بارآورده و بعلاوه زبانی وسیع و حیرت انگیز داشتند لهذا اینها در امور چنگ وادب هردو استعداد ترقی شایانی دارا بودند. در چنین مملکتی حضرت پیغمبر اسلام عليه الصلوة والسلام ظهور ودین رزین جدیدی برای بشریت آورد. اساس این دین متین توحید خالص وعدل و احسان بمردم و عباداتش کوتاه ومفید بود عقاید اسلام با اصول وقواعد طبیعی موافق و در تسویه اخلاق مساعد و برای ترقی و تمدن بشری مانعئی بلکه مشوق و مقوی بشمار میرفت. اسلام که یک مذهب روشن وساده عالی قابل فهم همه مردم بود، در پیروان خودش تساهل مذهبی ایجاد و در ترویج دین تنها شمشیر نی بلکه تبلیغ را نیز اهمیت میداد و مغلوبین را در اختیار دین آزاد میگذاشت با آنکه اسلام از شهوات بیشتر جلوگیری کرده و برای منهیات احکامات امتناعی سختی داشت معهذا از هر دینی زیاد تر توانائی آنرا داشت که از ملل مختلفه و نژادهای متباینه ملتی واحد تشکیل کند. اسلام هر که را مسلمان میشد با سائر مسلمین برادر قبول میکرد. «انما المومنون اخوة» و عدالت را بمردم امر مینمود. «واذا حکمتم بین الناس ان تحكموا بالعدل». همچنین عصبیت و امتیاز را","chars":1424,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00038.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/38","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/38","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}