{"book":"adl1198","page":36,"text":"(ه)\n\nصنعت، علم، مدنيت و اخلاق فاصله نيز روبه انحطاط سير می نمود .\nبا این ترتيب عامی بینیم که اوضاع اجتماعی افغانستان مقارن ظهور\nاسلام بحرانی و مملکت از نظر مادی وروح مستعد انحلال بوده، وچندین نسل ملت\nیکی پی دیگری در زیر این شرایط نامساعد اجتماعی بدنیا آمده و میگذشتند\nمبدا بقاء ملت مرهون تهذیب وتمدن قدیم وخاطره عظمت ومفاخر گذشته\nخراسان بود که هنوز مثل مشعلی در شبهای تار فروزان ،وقوم را بااعاده\nآن جاه وجلال ازدست رفته امیدوار میداشت، وهمین آتش بود که ایشانرا\nدرماضی وماجراهای هخامنشی ویونانی وهندی راهنمائی کرده بود .\nولی وقت عبور میکرد و آفات اجتماعی قوت میگرفت و اينك نفوذ اجانب\nاز چهار جهت وحدت اداری وشركت منافع رااز بین برده، وسیمرغ بودا\nوبرهمنی، آئین زرتشتی را که مبنی بر روح عمل وجدال باشر بود زیر سایه\nنته آورخویش فرا گرفته بود، چنانچه میدانیم برهمنی پر از شرك و بت پرستی\nوفاقد هر نوع مساوات حقوقی بود، ودین بودائی نیز اصلاً ! بیشتر دین نظری\nبود تا عملی وانگهی تحریفاً با اصول سائر ادیان باطله مخلوط شده بود،لهذا\nعجالتاً این ادیان باروح اجتماعی افغانستان ملایمت وموافقت وبارشدسیاسی\nمملکت مساعدت نمیکرد در حالیکه همیشه ادیان مخصوصاً در آنعهد و درزندگی\nاجتماعی ملل تاثیر بزرگتری را دارا بود از همین جا است که در قرن هفتم\nمیلادی کشور خراسان محتاج يك انقلاب عظیم اجتماعی بود تا بتواند تمام\nمفاسد اخلاقی واختلافات سیاسی و مذهبی ومغایرتهای نصب العین مادی\nومعنوی قوم را از بین برده،وبجایش روح واحد وزنده درمملکت ایجاد نماید\nوگر چه زمینه برای قبول چنین انقلابی مساعد بود، اما هنوز محرك چنین\nانقلابی بزرگ مفقود، وظهورش بنظر مستبعد می آمد، تنهادرین میانه دین\nاسلام میتوانست چنین وظیفه سنگینی رادر خراسان ایفا نماید، در حالیکه شرایط","chars":1531,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00036.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/36","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/36","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}