{"book":"adl1198","page":35,"text":"(٤)\nکوتل خیر خانه کابل و معبد هندوئی سکاوندلوگر در صفحات تاریخ افغانستان\nمشهورند.\nجامعه افغانستان آنروز از حیث زبان نیز کمتر از تعدد مذهب مختلفه\nگرفتار تشتت و پراگندگی نبود، چونکه ساختمان جغرافیائی مملکت بواسطه\nجبال شامخه کشور را در صفحات و وادیهای متعدده منقسم و هر وادی و ولایتی\nدر تحت تأثیر آب و هوا یا عدم اختلاط و ارتباط کافی باولایات سائره بعلت\nصعوبت وعدم شوارع و راها دارای زبان و یا لهجهٔ خاصی گردیده بود\nبحدی که مقارن ظهور اسلام السنه بسیاری در تمام کشور رایج بود از قبیل: دری،\nتخاری، سانسکریت و پراکریت هایش، هروی، سگزی، زاولی\nو دها لهجهٔ دیگر.\nحالت سیاسی و اقتصادی کشور نیز با اختلافات امور ذوقی ملت یعنی دین و زبان\nیکسان بود، در صفحات غرب و قسماً شمال مملکت از قرن شش مسیحی (٥٦٥م)\nتسلط ساسانیان، و از همان وقت در ولایت آنروزه وسیع تخارستان نفوذ تورکان\nغربی پهن بوده و صفحات جنوب هندوکش تا حوزهٔ هیرمند مستقل، وولایات\nجنوب و شرق شمال بشكل ملوک الطوائفی بسر میبرد و احیاناً دست هندیها از\nرود سند عبور میکرد، در قرن هفت مسیحی ما بین چینی ها و تور کان غربی آتش\nجنگ مشتعل و در نتیجه تور کها مغلوب و در ماوراءالنهر تحت حمایت چینی ها\nقرار گرفتند متصرفات ایشان نیز در سواحل جیحون یعنی تخارستان بدست\nچینی ها افتاد، ولی متعاقباً در داخله کشور چین انقلاباتی واقع و لهذا سیطره\nو نفوذ مستقیم ایشان در ساحل جیحون دوامی نکرد.\nاقتصاد کشور با چنین اوضاع اداری و سیاسی البته نمیتوانست ترقی اختیار\nکند، چونکه مرکزیت معدوم و لهذا قوهٔ مدافعه اقتصاد مفقود بود. بالطبع","chars":1358,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00035.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/35","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/35","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}