{"book":"adl1198","page":339,"text":"(۳۰۰)\n\nای خوبتر ز بیدار و بیهای ارمنی\nآنجا که موی تو همه بر زن بزیر مشک\nاندر فرات غرقم تا دیده با منست\nاز انگبین بسی سخن تلخ مز چرا است\nمفکر بماه انورش تیره شود ز رشک\nخرم بهار خواند عاشق ترا که تو\nما را جگر بتیر فراق تو خسته گشت\n\nای پا کتر ز قطره باران بهمنی\nو آنجا که روی تست همیشه بر همنی\nواندر بهار حسنم تا تو بر منی\nدر یا سمین بری تو بدل چونکه آهنی\nمگذر بباغ سرو سهی پاک بشکنی\nلاله رخ و بنفشه خط و یا سمن تنی\nای سیر بر فراق بتان نيك جوشنی\n\n* * *\n\nالا یمس ده آن داروی لبتزند\nچو جان عاشق سوز ان چو روی حاسد زرد\n\nزما له دیده فراوان و دیر مانده به بند\nز مهر پخته و نا یافته ز دود گزند(۱)\n\n* * *\n\nنیکو گل دو رانگ را نظر کن\nیا عاشق و معشوق روز خلوت\n\nابو طیب مصعبی\n\nدر دست بزیر عقیق ساده\nرخساره به رخساره بر نهاده (۱)\n\nابن مرد سیاست و تدبیر از ادب نیز بهره کافی داشت\nوی در جمله رجال بزرگ قرن چهارم بشمار می آید.\nوی از شاعران استاد و ماهر در زبان دری و عربی بود. قصیده در تعریف «جهان»\nدارد و در آن با لهجه نقد و انتقاد آمیز از زیاده رویها و ناساز گاریها،\nاز زشتی وزیبایی های آن بی پرده سخن گفته :\nجها نا همانا فسوسی و بازی\nچوماه از نمودن چوخور از شنودن\nچوزهر از چشیدن چوچنگ از شنیدن\nچو عود قماری و چون مشک تبت\n\nکه بر کس نپایی و با کس نسازی\nبگاه ربودن چوشاهین و بازی\nچو باد از بزیدن چوالماس گازی\nچو عنبر سرشته یمان و حجازی\n\n(۱) سخن وسخنوران ص ۲۰","chars":1240,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00339.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/339","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/339","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}