{"book":"adl1198","page":33,"text":"(۶)\nدانسته ولهذا هردورا به مطلع الشمس ترجمه كرده اند(۱).\nنويسندگان وشعراء افغانستان كلمه مشرق وسلطان مشرق را درمورد\nافغانستان و پادشاهان افغانى استعمال (۲) ومؤرخين مغرب زمين نيز اسم\nخراسان را بمفهوم سرزمين مشرق شناخته اند، يكى ازينها ميگويدكه كلمه\nخراسان درفارسى قديم بمعنى مشرق آمده است (۳).\nدرهر حال چنين معلوم ميشود كه كلمه خراسان بسيار قديمى نبوده ،و\nبيشتر در دوره سانيان فارس بوجود آمده، ودر مورد افغانستان كه درمشرق\nكشورشان افتاده بود استعمال گرديده است بعدها در دورۀ اسلام اين نام از\nعهد بلاذرى (قرن ٣ هجرى) تا عصر سيزده هجرى در معنى خاصش\nبولايات شمالى وشمالغربى افغانستان (٤) ودرمعنى عام آن به كل كشور\nافغانستان اطلاق (٥) وسلاطين افغانى بعنوان پادشاهان خراسان ذكرگرديده اند(٦)\n(۱) مثلاً ابوالفدا مؤرخ قرن هشت هجرى ، تقويم البلدان طبع پاريس سال ۱۸٤۰\nعنوان خراسان وغيره .\n(۲) نويسندۀ گمنام قرن چهار هجرى ، حدودالعالم من المشرق الى المغرب طبع عکسی\nلينن گراد ص ٢٧ وعروضى سمر قندى نويسنده قرن شش هجرى ، چهار مقاله طبع ليدن\nسال ۱۹۲۷ ص ٣ و يا عنصرى در قصيده :\n(يا شنيدم هنرهاى خسروان بغير ٭ بياز خسرو مشرق عيان به بين تو هنر .\n(۳) لوسترانج ، كتاب اراضی خلافت شرقيه فصل خراسان .\n(٤)مثلاً بلاذرى مؤرخ قرن سوم هجرى، فتوح البلدان طبع قاهره سال ۱۹۰۱ ص ٤١٠ وامثالها\n(٥) ابن خرداذبه نويسنده قرن سه هجرى، المسالك والممالك طبع ليدن سال ١٣٠٦\nص ۱۸ - ٢٤٣ و يا نويسنده اشكال العالم منسوب به جيهانى - قرن ٣ - ٤ هـ - متعلق موزه\nكابل ص ٦٧ - ٦٨ - ٧٠ وغيره .\n(٦) ناصرخسرو نويسنده قرن پنج هجرى سفر نامه طبع برلين سال ١٣٤٠ ص ١٣٤\nنرشخى نويسندۀ قرن چهار هجرى ، تاريخ بخارا طبع طهران سال ۱۳۱۷ ص ١٢-٢٧ -\nگرديزى ( قرن ٥ ) زين الاخبار طبع برلين ۱۹۲۸ ص ۱۰ - ۲۱ - ۲۲ - ۲۳ - ٦٢ -\nابوالفضل بيهقى طبع كلكته ١٨٦٢ ص١٤٨-٤٨١-٤٨٢ - ٤٨٥ - ٤٨٦ - خواند امير\nحبيب السير طبع بمبئى ۱۲۷۳ جلد ۲ـ جز ٤٠ ص ١٥٥ - ١٦٥ مرتضى حسين ، حديقةالاقاليم\nطبع هند ص ٧٤ - ٣٧٥ - امرنات ، ظفر نامه رنجيت طبع لاهور ۱۹۲۸ ص ٣- ١٣٠-\n١٢١-١٣٢-٢٠١ -٢٠٣ ٧-٧٧","chars":1789,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00033.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/33","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/33","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}