{"book":"adl1198","page":323,"text":"(٢٨٧)\n\nوعلم بدست می آرد و به سبب ایقانی که بفضیلت آن بر امور دیگر دارد\nدايم و متصل است و سیری نمیشود و انقطاع نمیپذیرد. اما لذت بدن بستگی\nبوجود قوت حاسه دارد و به همین سبب منقضی و زایل است و بسرعت تبدل\nو استحاله می پذیرد. دومین فضیلت لذت نفسانی بر لذت جسمانی وجود\nنهایت و غایت برای آنست بدین معنی که چون نفس در تکاپوی وصول\nبه مطلوب خود برآمد همینکه بدان رسید سعی او پایان می پذیرد و عملش\nبه انجام میرسد و از شغل خود فراغت حاصل میکند اما بدن هر گاه آرزوی\nمحسوس خود را یافت از ان بهره بر میگیرد و باز صاحب او بحالتی که بود\nباز میگردد از اینروی حرکت آن دایم و حاجت آن همیشگی است.\nسومین وجه برتری لذت نفسانی بر جسمانی قوت و ازدیاد آنست\nزیرا نفس چون بر فضیلتی از فضایل دست یافت و یا لذتی از لذات نفسانی\nرا حاصل کرد بوسیله آن نیرومندتر میگردد و بر آن میشود که برنظیر\nآن دست یابد و لذتی را که بالاتر از آنست بر آن بیفزاید اما بدن\nچون بلذت محسوسی رسید بر قوت خویش میافزاید تا بنظیر آن برسد\nلیکن آنچه بدان میرسد برتر از لذت نخستین نیست بلکه در جنس\nضعیف ترویست تر است. فضیلت چهارم لذت نفسانی کمال آنست یعنی\nهرچه نفس بیشتر بلذات خود نایل شود بیشتر بکمال طبع انسانی نزديك\nمیگردد ولی بدن هرچه بیشتر در لذت جسمانی متغمر و منهمك شود بر قوت\nبهیمی که در انسان موجود است بیشتر افزوده میگردد و او را از کمال طبع\nانسانی و شرایط آدمیت دورتر میسازد » (۱)\nشهید همچنانکه در نزد همه معاصران مقام و منزلتی شایسته داشت\nگویندگان بعد ازوی نیز او را ستایش کرده و در ردیف رودکی قرار\nداده اند . از طرز تعریفی که شعرای ما بعد از شعر شهید کرده اند\nمعلوم میشود که غزلهای شهید مورد دلچسپی مردم واقع شده و از آن\n\n(١) تاریخ ادبیات در ایران ص ٣٥٤ - ٣٥٥","chars":1513,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00323.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/323","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/323","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}