{"book":"adl1198","page":322,"text":"(٢٨٦)\n\nرحم ماند بدان اول دلم ماند بدان ثانی\nنصيب من شود در وصل آن پیراهن دیگر\n\nشاد زی با سیاه چشمان شاد که جهان نیست جز فسانه و باد\nز آمده تنگدل نباید بود وز گذشته نکرد باید یاد\nمن و آن جعدموی غالیه بوی من و آن ماه روی حور نژاد\nنیکبخت آن کسی که داد و بخورد شور بخت آنکه او نخورد و نداد\nباد و ابرست این جهان افسوس باده پیش آر هر چه بادا باد\nابو الحسن شهید بلخی از حکمای بزرگ و متکلمین نامی وشاعر استاد\nعصر رودکی بکی ابوالحسن بن حسین جهودانکی\nاست. وی از بدری عالم در نیمه دوم سده سوم هجری در بلخ بدنیا آمد از\nزندگی خصوصی شهید اطلاع مبسوطی در دست نیست همینقدر فهمیده می شود که\nدر تحصیل علوم صاحب استعداد ارقی بوده و شاید رعیت پدر عالی مقامش در\nطریق علم او را راهنما شده باشد . علاوتاً ارتباط (۱) شهید با هموطن\nبزرگوارش ابوزید احمد بن سهل عالم معروف آندوره خالی از تا ثیر نبوده.\nشهید با رودکی استاد مسلم شعر و ادب آنزمان نیز دوستی\nو ارتباط داشته ومورد ستایش و اعتقاد او بوده است چنانچه\nرودکی ابیاتی در وصف او پرداخته و مرثیه یی مانندی در وفاتش\nانشاد کرده است .\nمناظرات شهید با رازی فیلسوف و طبیب مشهور آن عهد زبانزد عموم نویسندگان\nتاریخ است گویند که شهید در مساله علم الهی ، معاد، سکون و حرکت\nو لذت تقریضی بر رازی نوشته بوده . نظریۀ شهید در بارهٔ لذت چنین نقل شده:\nنخستین فضیلت لذات نفسانی بر لذات جسمانی دوام و اتصال آنهاست\nزیرا لذات نفس در نتیجه مسرتی که او با وجود مطلوب خود مانند حکمت\n\n(۱) معجم الادبا . ص ٦٨ ج ٣","chars":1312,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00322.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/322","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/322","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}