{"book":"adl1198","page":320,"text":"(٢٨٤)\n\nرودکی با ظهو ر رودکی در اوایل قرن چها رم ستاره در خشانی در آسمان ادب طلوع کرد. این گویندهٔ بزرگوار دورهٔ آل سامان با سخنان آبدار و پر لطف خود جهانی را پر آوازه کرده صیت شهرت و عظمتش در فراخنای وسیعیکه بنام خراسان یاد میشد پیچیده بود. علاقه سامان هرچند از لحاظ مملکت داری و جهانبانی کار نامه های درخشانی دارند که تاریخ آنرا از یاد نخواهد برد معهذا باید ایقان داشته باشیم که که يك حصه بزرگ شهرت آن خانواده کریم با نام رودکی در خاطره ها جایگزین گشته.\nابوعبدالله (١) جعفر بن محمد بن حکیم رودکی در اواسط قرن سوم در قریه پنج رودك بدنیا آمده از خرد سالی ذکی و تیز فهم بوده و از هشت سالگی بگفتن شعر پرداخته (٢) و ضمنا در موسیقی هم دستی پیدا کرد.\nدیری نگذشت که بواسطه این دو هنر محبوب در دلهای مردم راه یافته و بلند آوازه گردید و کاوش تا حدی بالا گرفت که در زمره ندیمان پادشاه درآمد. رودکی را برای تجلیل از مقام منیعش سلطان شاعران و مقدم همه شاعران توصیف کرده اند. باید دانست که تا آغاز قرن چهارم شاعری همپایه وی در خراسان ظهور نکرده بود و بعد از آن هم هر قدر سخنور پدید آمد رودکی را پیشرو خود دید و به تبعیت او گرایید. خوشبختانه شاعر ما به آستان مرحمت شاهی مانند نصر بن احمد که شیفته و دلداده فرهنگ و ادب بود راه یافت. هنرنمایی های شاعر در موسیقی و شعر تا حدی بر شاه تاثیر کرد که او را در جمله ندمای خود پذیرفت. عنایت های مخصوص وزیر ادب پرور (ابوالفضل بلعمی) نیز در پرورش و انکشاف هنر شاعر بی تاثیر نبود. این وزیر نامی و معروف عقیده داشت که رودکی را در عرب و عجم نظیری نیست.\n\n(١) يك عده از تذکره نگاران ابوالحسن هم نوشته اند.\n(٢) لباب الالباب عوفی ج ٢ ص ٦-٧","chars":1456,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00320.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/320","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/320","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}