{"book":"adl1198","page":139,"text":"(۱۰۸)\n\nنموده است و محمد بن موسی خوارزمی عالم بزرگ ریاضی و اولین نویسندهٔ\nکتاب جبر و مقابله که در قرن سوم هجری میزیست و ابو معشر منجم معروف بلخی\nمرد دیگری که در سال ۲۷۲ فوت نمود. و ابن قتیبه مروزی ابو محمد عبدالله\nبن مسلم کاملترین ثمرهٔ علماء خراسانی و جامع ترین نمایندهٔ علوم و فنون\nقرن سوم اسلامی است که در بغداد برشد رسیده و چندی در دینور قاضی و بعد\nمجدداً در بغداد مقیم و عمرش در تالیف گذشت، این قتیبه در اوائل تاسیس\nحکومت طاهریه خراسان در سال ۲۱۳ هجری تولد، و در سال ۲۷۶ در بغداد از\nدنیا گذشت و او از مشاهیر نحویون و کبار علماء لغت و عالم شعر و ادب، حدیث\nو فقه، تاریخ و عقاید دینیه بوده، و به تعبیر یکی از مؤرخین معاصر اسلام\nدائره المعارف قرن سوم بشمار میرفت ابن قتیبه کتب ذیل را تالیف کرده است\nآداب القرائت، ادب الکاتب، اصلاح غلط ابی عبیده. تأویل مختلف الحدیث.\nالتفقیه. تقویم اللسان. جامع النحو الکبیر جامع النحو الصغیر. الجوابات الحاضره\nکتاب فی الدلائل النبوه . کتاب فی خلق الانسان . دیوان الکتاب .\nطبقات الشعراء . عیون الاخبار. کتاب الاشربه . کتاب فی غریب الحدیث .\nوالقرآن. کتاب الانواء. کتاب الخیل. کتاب المیسر و القداح کتاب مشکلات\nالقرآن والمعارف و غیره همچنین خراسانیان در شعر و ادب عربی نیز پیشرفتند\nابو مسلم در نطق و خطابت مرد فصیحی بود. و بشار تخارستانی یکی از مشهور\nترین شعراء ملی خراسان و معروفترین سرایندگان عربی زبان است که روح\nادبیات قدیم خراسان را در ادب عرب داخل، و عشرت پرستی را تشویق و ترغیب\nو از دیگر طرف از مفاخر خراسانیان در برابر عناصر بیگانه دفاع کرده است او\nروزی اشعار ذیل خودش را بدون ترس در حضور مهدی خلیفه عباسی عرب قرائت کرد\n« گروهی (مراد از مخالفین او) مرا ناسزا گفتند، و همهٔ آنها احمق اند، حماقت\nایشان مدام باد گناهی ندارم که مستوجب دشنام باشم، ولی آنها ازین غمبناک","chars":1601,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00139.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/139","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/139","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}