{"book":"adl1198","page":134,"text":"(۱۰۳)\nوهكذا بواسطة ولایات شرقی خراسان فلسفه وطب هندوستان داخل کشور\nعرب گردیده ، و از مجموع آنها بناء تمدن جهان شمول اسلامی در روی\nزمین ریخته شد ، آن تمدنی که حلقهٔ وصل بین تمدن قدیم وتمدن جدید\nگیتی بشمار رفته ، وتمام ظروف زمانی قرون وسطی را پر ، وسلسله تمدن\nقرون اولی را با قرون اخری مربوط کرده است ، لهذا تمدن اسلام اگر\nشاگرد تمدن قدیم جهان بوده هم استاد تمدن جدید دنیا شمرده میشود ، در\nحالیکه یونان نیز موجد تمدن قدیم نبوده و آن را از تمدن های قدیم شرقی چون\nفنیقه و آشوری ومصر وغیره اتخاذ کرده است ، درهر حال عرب واسلام هرچه\nرا از هر کجا که گیر افتاد آنقدر توسیع وتکمیل کردند که بدرجه ایجاد\nرسید ، مسلمین به تمام علوم وفنون توغل ، والجبیره را ایجاد کردند ، طب\nیونان را ترقی داده و بادوا سازی یکجا پیش بردند، وعلوم حساب هندسه\nکیمیا، نباتات حیوانات را بشکل کاملتری بنا نهادند علماء بغداد\nنشان دادند که هیئت غیر از نجوم است، وهمین ها بودند که آثار بطلیموس را\nترجمه ولی آنچه راغلط یافتند تصحیح وتعدیل نمودند، مسلمانان جغرافیا و\nنقشه های بحری را ترتیب وقطب نما را ایجاد، وقسم بزرگ تجارت دنیا را\nاز خشکه به آب انداختند، مسلمین بودند که امتعهٔ چین وهند را به اسپانیا\nو از اسپانیا را تا سیبریا رسانیدند . قسمت بزرگی از آلات ووسایل حرب،\nحرفت ، زراعت ، وغیره ، باساعت ، کاغذ ، آسیای بادی ، وفن نقشه\nکشی وجغرافیا با حبوب و اشجار مثمره که در بر اعظم او رو پا\nدر قرون وسطی معمول و مستعمل بود - از طرف مسلمین وارد آن\nسرزمین گردید . بطور مختصر در تمام قرون اولی ووسطی هیج ملتی\nدر روی زمین از کشور یونان بیشتر علما و حكما پرورش نداده است ، در حالیکه\nمیتوان در برابر هر نفر عالم یونانی صد نفر عالم مسلمان را حساب کرد","chars":1501,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00134.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/134","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/134","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}