{"book":"adl1198","page":130,"text":"(٩٩)\n\nنماز و جهاد و دارای لقب «عامل» والی حاکم و یا امیر خراسان و مستقیماً\nبخلافت دمشق مربوط میبود و گاهی این نائب الحکومه در بین النهرین\nنشسته و از آنجا بواسطه نائبان خودش خراسان را و گاهی خراسان و فارس را\nیکجا اداره میکرد حکام سائر ولایات خراسان از قبیل سیستان\nو بلوچستان و سند نیز گاهی از مرو، و گاهی از بین النهرین و گاهی هم از\nخود مرکز خلافت شام تعیین میگردید مستوفیان بعنوان عامل خراج گاهی\nاز مرکز خلافت دمشق و گاهی از حکومت عراق دوش بدوش والی خراسان\nمقرر و اعزام میشدند، در معیت والی ها و حکام خراسان عامل خراج\n(مستوفی) قاضی، امیر شرط (کوتوال) حاجب و منشی ها ایفاء وظائف مینمودند.\nائمه مساجد و علمای دینی عرب هم در تشکیل درسگاههای دینی از قبیل تفسیر\nحدیث و فقه و لغت و تعمیم و تبلیغ دیانت اسلامیه بذل همت و غیرت میورزیدند،\nاین ترتیب در قالب کوچکتر در ولایات خورد نیز معمول و مامورین آن از طرف\nوالی خراسان مقرر و اعزام میشد .\nو اما در ولایتهائی که بطور غیر مستقیم تابع عرب بوده و تنها بقبول خراج\nو نماینده عرب حاضر شده بودند این تشکیلات تطبیق نمیشد . زیرا آنها از خود\nحکومت مستقل محلی داشته، و تنها نماینده از عرب بعنوان حاکم در پهلوی\nحکمدار محلی تعیین و با چند نفری از همراهان خود در آنجا اقامت میکرد\nاین نماینده در اداء مراسم دینی آزاد و خودش از تکالیف اداری و محلی معاف\nو در اقساط معینه خراج آن علاقه را از حاکم محلی تحویل میگرفت .\nبعضا در چنین ولایات یک قطعه عسکری عرب و یا عده از خانوار عربی بطور\nمهاجر نیز سکونت کرده، بتعمیر مساجد و تدریس و اقامه شعائر اسلامی\nمشغول میبودند. بعض ولایات بزرکتر کوچکی نیز بودند که بدون تادیه\nخراج سالانه ، دیگر با عرب هیچ ارتباطی نداشته و عرب در آنجاها نماینده","chars":1503,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00130.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/130","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/130","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}