{"book":"adl1198","page":129,"text":"(۹۸)\n\nو بالاخره از نظر معالی اخلاق عربی! بر تمام ملل گیتی یعنی عجم ترجیح\nو برتری داده و فقط نژاد عرب را در روی زمین حافظ دین مبین و قرآن کریم\nولهذا سر ملت های دنیا میدانستند. بنی امیه در زیر تاثیرات این عقیده\nو افکار مدت یکقرن در قسمتی از دنیای معمور آنروز شهنشاهی کرده ادوات\nاموی حکام ولایات مفتوحه و قاضی و امام را از نژاد عرب مقرر می نمود\nو حجاج در کوفه اسب امام غیر عربی را قدغن میکرد! عربی که مادرش عجمی\nبود \"هجین\" یعنی ناقص خوانده می شد. خلیفه عمر ابن عبدالعزیز فقط بواسطه\nآنکه مرد عجمی را بحکومت وادی القری مقرر کرده بود طرف رنجش گروه\nمتعصبین واقع شد! حجاج عجمی ها را از بصره و واسط اخراج کرد! وعرب ها\nدر بازار اگر متاعی خریده و عجمی را مقابل میشدند بلادرنگ آن متاع را بدوش\nاو گذاشته و تا خانه خود میرساندند و باین ترتیب تعصب حکام اموی و اشراف\nو بدوی حکومت بنی امیه را از شکل یك دولت اسلامی بصورت يك حکومت عربی\nدرآورده و تعصب در عوض تعالیم اسلام حاکم گردید عکس العمل این\nرویه عرب تولید احساس مخالفانه در عجم (یعنی ملل غیر عربی) نمود. و در نتیجه\nمسلك شعوبیه بمیدان برامد: که در اول هیچکدام را از عرب و عجم بر یکدیگر\nترجیح نداده، و برای هر ملتی يك نوع شرف و امتیازی قایل بود ولی\nبعدها اینها نیز از روی تعصب همه ملل را بر عرب ترجیح میدادند. شعوبیه ها\nالبته در دوره تسلط اموی ها مخفی بودند ولی در عهد عباسی بمیدان برآمدند\nچنانچه فرق قدریه! راوندیه و خرمیه نیز در همین دوره ظهور نمودند\nدر هر حال حکام دوره اموی قسما با همین احساسات وارد افغانستان میشدند\nمرکز این حکام شهر مرو بوده و ازینجا سائر حصص مفتوحه افغانستان\nرا بواسطه حکام خود اداره میکردند نائب الحکومه که در مرو می نشست\nحاکم کشوری و سپه سالار عسکری، و بحیث نائب خلیفه دمشق مامور اقامه","chars":1546,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00129.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/129","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/129","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}