{"book":"adl1194","page":96,"text":"(۹۱)\n\nابوالموید بلخی مورخ و نویسندۀ مشهور و شاعر توانای این دوره است که در قرن چهارم نیز بسته شهرت وی بیشتر از لحاظ تألیفات قیمت داری است که برشتۀ تحریر آورده.\n\nابوالموید در اثر تشویق شاهان سامانی به نوشتن داستانهای پهلوانی و اخبار جهان داران آریایی قدیم شروع کرد و شاهنامۀ مفصل گرد آورد در آغاز کتاب تصریح شده که مؤلف آنرا بنام ابوالقاسم نوح بن منصور نوشته (۱)] که آنرا شاهنامۀ بزرگ خوانده اند از مؤلفات نثری او علاوه بر شاهنامه، گرشاسپنامه و عجایب البلدان را میدانند (۲) مؤلف تاریخ سیستان در چند جا از ابوالموید و تألیفات او یاد کرده و جسته جسته اخباری را از آنها نقل میکند مثلا در صفحۀ ١٤ آن کتاب روایتی از عجایب پدیشگویه دیده میشود« ابوالموید بلخی وبشر مقسم اندر کتاب عجایب برو بحر گویند که اندر سیستان عجایبهای بودست که به هیچ جای چنان نیست . یکی آنست که یکی چشمه از فراه از کوه همی برآمد و بهوا اندر دوازده فرسنگ همی شد و آنجا بیکی شارستان همی فرود آمد و باز از شارستان همی بیرون شد و چهار فرسنگ کشت زار آن بود و اکنون هر دو جایگاه پدیدار است : آنجا که چشمه می برآمد ، و شارستان و کشت زار، آن چشمه را افراسیاب پس از آنکه بسیار جهد کرد و نیارست بست تا دو کودک خرد تدبیر آن بساختند چون تمام شد هر دو را بکشت و دخمۀ ایشان اکنون برابر آن چشمۀ بسته پیدا است.»\n\nاز آثار نظمی ابوالموید منظومۀ یوسف وزلیخا را می شمارند و دلیل براین مدعا تذکاری است که در مقدمۀ بعضی از نسخ یوسف وزلیخا از او بعمل آمده !\n\n(۱) سبک شناسی ص ١٩ ج ٢\n(٢) « « ص ١٨ ج ٢","chars":1340,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1194/00096.jpg","first_page":1,"last_page":121,"title":"Sāmānīyān سامانيان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1194/96","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1194/canvas/96","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1194/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1194_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}