{"book":"adl1194","page":93,"text":"(۸۸)\n\nابو عبد الله خوارزمی محمد بن احمد بن يوسف كاتب مؤلف کتاب مفاتيح العلوم است. این کتاب حاوی دو مقاله است اولی در شش باب: فقه، کلام، نحو، کتاب، عروض و اخبار . دومی در نه باب منطق، فلسفه، طب، اعداد، هندسه، نجوم، موسيقى، حيل، كيميا . در سال ۳۸۷ در گذشته .\n\nابو بکر خوارزمی محمد بن عباس کاتب، شاعر، ادیب و لغوى و معروف به ابو بکر خوارزمی و خواهرزاده محمد بن جریر طبری در نحو و لغت و شعر و ادبیات و فنون ادب علامه عصر و یگانه و نابغه روز گار و در هر دیار به کثرت حفظ اشعار در غایت اشتهار و در میان افاضل زمان مشار بالبنان میباشد. ما دری طبرستانی داشته تالیفات وی از این قرار است دیوان شعر، رسایل، مفيد العلوم و مبيدا الهموم . ابو بکر خوارزمی در سال ۳۸۳ وفات یافته .\n\nهیأت علمی مترجمین ابو صالح منصور بن نوح (٣٥٠ - ٣٦٦) عده ای از علما را احضار کرده و دستور داد تا جامع تفسیر طبری البیان تفسیر القرآن تالیف محمد بن جریر الطبری را به فارسی دری بر گردانند. در مقدمه آن ترجمه از اشخاص زیر اسم برده شده: از شهر بخارا فقیه ابوبکر بن احمد بن حامد و از سیستان خليل بن احمد السجستانی از بلخ ابوجعفر بن محمد بن علی و از باب الهند فقیه الحسن بن على مندوسى و ابو الجهم خالد بن هانى المتفقه و شرح آن مقدمه چنین است: (۱)\n\nو این کتاب تفسیر بزرکست از روایت محمد بن جریر الطبرى رحمة الله عليه ترجمه کرده بزبان پارسی دری راه راست، و این کتاب را بيا وردند از بغداد چهل مصحف بود نبشته بزبان تازی و اسناد های در از بود،\n(۱) بیست مقاله قزوینی ص ۵۰ ج بمبئی\n\nتاريخ فارسی اعداد طبع (۲۰۰۰)","chars":1361,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1194/00093.jpg","first_page":1,"last_page":121,"title":"Sāmānīyān سامانيان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1194/93","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1194/canvas/93","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1194/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1194_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}