{"book":"adl1194","page":9,"text":"(٤)\nتاریخ\n\nسامانیان و امرای خراسان\n\nپیش از خروج ابومسلم خراسانی هنگامیکه هنوز خلافت در دست امویان بود و اسد بن عبدالله القسری از جانب (هشام بن عبدالملك) بر خراسان حکومت داشت سامان خدا در بلخ حاکم بود. گویند انقلابی در شهر رخ داد و اسد القسری در فرونشاندن آن با سامان خدا كمك نمود. از آن به بعد سامان خدا، بلخی کیش زردشتی خود را رها نموده و بدین مبین اسلام گرایید. مصاحبت اسد بر حاکم بلخی تأثیر زیاد وارد آورد.\nو او را در سلك ارادتمندان و دوستان کشید بحدی که سامان خدا، بعد از فوت اسد القسری بیاد او یکی از فرزندان خود را بنام وی موسوم ساخت.\nاین اسد صاحب پسرانی رشید و بکمال گردید. فرزندان وی در هنگام ولایت عهدی مأمون بنا بر خواست او در رفع فتنه خراسان كمك مؤثر کرده شهرت خوبی برای خود کمائی کردند و مخصوصاً مأمون کفایت و شجاعت فطری ایشانرا به نظر خوب دیده بدانها احترام زیاد قائل شد وقتیکه ولیعهد برای احراز مقام خلافت جانب بغداد می شتافت غسان بن عباد را والی خراسان مقرر کرده و بدو سپرد تا فرزندان اسد را به حکومتهای ایالات منصوب دارد.\nهمان بود که بعد از آن پسران اسد به مراتب عالی رسیدند و هر کدام شان يك حصه از خاکهای ماوراءالنهر و خراسان را زیر فرمان گرفتند.\nنوح ابن اسد که مردی دارای صفات عالی بود و قوت کافی بهم رسانده بود بحکومت سمرقند منصوب شد. یحیی پسر دیگر حکومت چاچ (شاش) و اسپیجاب را اختیار کرد. او مردی بی باك و صاحب قوت بود، استعداد زیاد برای فرمان روایی داشت.\nالیاس که حکومت هرات و خاکهای مجاور آنرا اداره میکرد، مردی آزموده و با جرئت بود. لاکن احمد که حکومت فرغانه یافته بود از دیگران بزرگتر، دلیرتر، زورمندتر و داناتر بار آمده بود.","chars":1449,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1194/00009.jpg","first_page":1,"last_page":121,"title":"Sāmānīyān سامانيان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1194/9","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1194/canvas/9","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1194/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1194_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}