{"book":"adl1194","page":7,"text":"(۴)\n\nزرتشتر سپیتمان در همین شهر در دورهٔ ویشتاسپه یکی از پادشاهان این سلسله ظهور کرده و باعث ایجاد عمده ترین تحول معنوی در دیار آریایی میگردد.\nنقش این شهر کهن در سر نوشت زمانه‌های پیش از اسلام بصورت مبسوط و مفصل در مجلدات اول و دوم تاریخ افغانستان نگارش یافته. با مراجعه به آن از چگونگی بخدی زیبا اطلاع خواهید یافت. گرچه این دیار عظیم الشان به کرات مورد حمله و عبور مهاجمین مختلف قرار گرفته، ضربت های مهلک بان وارد آمده و عمران و آبادی آن دستخوش ویرانی و تباهی گردید، معهذا امتیاز پروردن گوهر های نایاب از جنس آدمی را از دست نداده و بیش از دیگر دیار شرقی حتی نسبت به دیگر شهر های آریائی کهن و خراسان جوان، در تقدیم رجال و نوابغ حصه گرفته است.\nباید دانست که «بلخ الحسنا» در دورهٔ اسلامی نیز عظمت دیرینه را تا اندازه ای از دست نداده و بحیث یکی از بلاد عمدهٔ خراسان آنروز و افغانستان امروز موجودیت خود را حفظ کرده است.\nدر همین دوره فرزندان لایقی تقدیم جامعه نمود که هر یک آنها در رشته های مختلف علم و ادب غوص و فحص کرده و در حصهٔ بالا بردن سطح فرهنگ، اصلاح امور اجتماعی، پدید آوردن شان وشوکت برای خود و هموطنان خود و بالا خره کمک به فرهنگ و ادب جهانی خدماتی شایسته نموده اند.\nاز همین جاست که عبدالله پدر بوعلی سینا بر میخیزد، ابو معشر، ابو شکور ابوالموید، شهید، دقیقی و عنصری و .... تقریباً در يك دوره، در آن سر زمین چشم میگشایند و در محیط فضل آن بکمال میرسند.\nهمچنانکه در شقوق مختلف علم و فرهنگ مشعل دارانی از بلخ","chars":1311,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1194/00007.jpg","first_page":1,"last_page":121,"title":"Sāmānīyān سامانيان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1194/7","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1194/canvas/7","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1194/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1194_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}