{"book":"adl1193","page":9,"text":"باشندگان اهالی امروزی بامیان بیشتر تاجک وقسمتی هم هزاره های بربری هستند. تاجک ها بیشتر در قلعه ها زندگانی دارند که مهمترین آن تو لواره نام دارد. برخی ازین مردم به روش روزگاران گذشته هنوز سموچ نشین هستند چنانچه در دو منتهای شرقی وغربی جدار کبیر حتی در جناح غربی بت ۵۳ متری همین الان هم عدۀ در سموچ ها منزل دارند هزاره های بربری در دهکدۀ سیدآباد در مجاورت خرابه های ارگ شهر غلغله و در برخی از نقاط علیای دره ها زندگانی میکنند. برخی از قبایل کوچی در اثر اجازه نامه های مخصوصی که در ۱۸۹۶و۱۸۹۷ از طرف امیر عبدالرحمن خان بایشان داده شده است در چراگاهای ماحول دورو نزدیک دره به ییلاق میروند. قبایل ترکی، اکاخیل عمر خیل، مندوزی در خم ایل وقبر افغان در حواشی بندامیر مالچر دارند. دولت زائی ها در غندک فراز کوهای عقب جدار کبیر حیوانات خودرا به چراميبرند واحمد زائی های سلیمان خیل در درۀ علیای فولادی و کوهای مجاور رحل اقامت می افکنند. در اوائل بهار و اواخر خزان صحنۀ رفت وآمد قبایل کوچی در عرض راه تماشائی است.\n\nوجه تسمیه بامیان در ادبیات پهلوی ( بندهشن ) به نام (بامیکان) یادشده. پروفیسرهـاکن با نقل قول از دانشمندانی چون (ژاکمارکوارت) و (پول پلیو) به این عقیده است که حرف (ك) در دوره های تازه تر مبدل به (ی) شده و اسم بامیان تشکل اختیار کرده است. اسم بامیان در ماخذ چینی به سور مختلف تذکار یافته که دوی آن به شکل (فان ـ ین ـ ا) و (فان ـ یان) معروفتر است. صورت تلفظ ضبط اخیر به شکل موجوده نام بامیان (بام ـ یان) نزدیکتر است در ماخذ اسلامی اسم بامیان به همین ضبط وتلفظی که الان معمول است بسیار دیده شده است .\n( ٤ )","chars":1404,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1193/00009.jpg","first_page":1,"last_page":75,"title":"Rāhnamā-yi Bāmiyān راهنماى باميان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1193/9","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1193/canvas/9","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1193/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1193_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}