{"book":"adl1193","page":16,"text":"درست يك و نيم برابر مجسمه بزرگتراولی هيكل عظيم ديگر بديد\nآوردند كه تا امروز در جهان از آن بلندتر و بزرگتر مجسمۀ ساخته نشده\nو هنوز هم اسباب شگفت بینندگان میباشد\nتاریخچه بامیان ازعصرکوشانی های بزرگ مخصوصاً ازنيمۀ دوم قرن\nدوم مسیحی به بعد تا ٦٣٢ مسیحی که سال عبور هيوان – تسنگ چینی\nازاندرۀ شهر میبا شد روشن نیست (البته ما خذ چینی از ٤٩٤ تا ٦٣٢\nحتی بلند ترتا ٧٢٥ وقت بوقت از ان اسم برده اند ودر طی قرن ٥\nآموئیز دو خورن ( مورخ ارمنی بنام ( با میگان ) ازان چاند کری داده\nولی از همۀ این ما خذ بیش از تذکر اسم به صورت مختلف چیز دیگر دست\nگیری نمیکند و تنها همین تذکار اسم نشان میدهد که این دره در قلب\nهند و کش میان دامنه های پر برف هندوکش و با با به حيث يك كانون\nمذهبي و يك ایستگاه تجارتی آنقدر شهرت واهمیت یافته بود که نام آن\nدر چهار گرد افق تا نقاط دوردست چین هم برسد .\nدر نیمۀ اول قرن ٧ مسیحی عبور هیوان – تسنگ ازبامیان اوضاع اداری\nو مذهبی و فرهنگی دره را دفعتاً روشن میسازد به اساس یاد داشت های\nاوعلاقه بامیان از شرق به غرب دو هزار (لی) واز شمال به جنوب سه صد\n(لی) « لی وا حد مساحۀ چینی است که در حدود ٥٠٠ متر میشد »\nانبساط داشت . پایتخت بامیان یا شهر شاهی در مد خل درۀ فولادی طوری\nافتاده بود كه يك گوشه آن به جدار كبير قريب هيكل ٥٣ متری\nتماس داشت . مردم بیشتر پوست حیوانات و پارچه های پشمی كم قیمت\nبرك و پوستين و پوستینچه می پوشیدند رسم الخط شان همان رسم الخط\nمعمول تخار ستان بود و زبان ایشان اگر چه از لهجه عمومی ساكنين\nاین ولایت کمی فرق داشت بازهم در طرز کلام تفاوت زیاد دیده نمیشد\nاهالی از نظر عقیده مذهبی بیشتر پیرو طريقه ( هینا یا نا ) یعنی راه كوچك\n(٩)","chars":1454,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1193/00016.jpg","first_page":1,"last_page":75,"title":"Rāhnamā-yi Bāmiyān راهنماى باميان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1193/16","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1193/canvas/16","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1193/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1193_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}