{"book":"adl1191","page":90,"text":"(۰۰)\n\nتوضیح\n\nلفظ اعلی را که در عنوان این اداره قبلا نسبت کرده بودند سبب آن\nبود که خود کلمۀ اعلی و یا دیوان همایون اعلی حاکمیت مطلق خود را\nبر تمام ادارات حکومت عصر ثابت میکرد و چیزی که با حترام شخصیت\nهای متصدیان او در اعصار پیشین می افزود همین که با داشتن این عهده\nبزرگ از انجام هیچ وظیفه دگر روگردان نشده اند و محض نظریات\nحکومت خویش را نگران بودند بهر طرف و بهر خدمتی که اعزام میشدند\nخصوصاً در محاربات آنوقت بدون مسامحه بحيث يك جنرال بزرگ داخل\nکار زار میگردیدند و این جنرال ها گاهی بنام سفارت گاهی بعنوان\nصدارت ـ وقتی بنام استيفاء ممالك ـ زمانی بنام اردو باشیـ امیر لشکر\nنائب سالار، خدمات مهم عسکری و ملکی را نیز انجام میدادند ولی تأسف\nبزرگ اینجا است که خلال صفحات تاریخ افغانستان را جنگ نامه ها احتوا\nکرده و واقعات خونین در بر گرفته و مؤرخان گذشته بتذکرۀ احوال\nرجال کشوری و عرفانی مملکت با هر فضیلتی که در گذشته اند کمتر از\nشرح زندگی آنان حرف می زنند و اسنادی که از حق خدمت و مراتب\nشخصيت هريك شهادت دهد چه از حیث انقضای ایام و چه در اثر تقالیب\nزمان مخصوصاً دست استعماری که دو اواخر قرن ۱۸و او ائل قرن ۱۹در\nمملکت عزیز در اثر شدا وضاع خانه برانداز داخلی و خارجی افتخارات\nخاندان ها را که مربوط و ثائق ذی قیمت و مجموعۀ آن سرمایۀ بزرگ","chars":1130,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1191/00090.jpg","first_page":1,"last_page":103,"title":"Taz̲kār-i dīvān-i humāyūn-i ʻ̄a la, yā, Vizārat-i Mālāyah dar pīramūn-i dāstān-i tārīkhī-i istī-fāʼ-i mumālik-i maḥrūsah تذکار ديوان همايون اعلى يا، وزارت ماليه در پيرمون داستان تاريخى استيفاء ممالک محروسه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1191/90","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1191/canvas/90","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1191/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1191_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}