{"book":"adl1191","page":78,"text":"(٤٩)\n\nحاجی نظام الدین خان پدر محترم هم از اوصاف مرحوم حکایت می کنند که در حال محکوم شدن اعدام در حصه مقتل بکمال جرئت که در سیمای او تغییری نبود چنین یک نعره گفت:\nمرا کشتی و تکبیری نگفتی عجب سنگین دلی الله اکبر\nپس از سنه ١٢٩٨ شمسی لقب مستوفی الممالک - وکیل الرعایا - دبیر الممالک - امین الملک - امین الدوله-نظام الملک [١] وخزانه چی و مستاجر مالیات و امثال آن بطور عموم بلفظ وزیر - معین - رئیس - مدیر - مامور - سر کاتب - کاتب تبدیل یافت و داروغه مالیات و ناظر و مهتمم چنانچه در قدیم اصطلاح بود به سر رشته دار تبدیل یافت و همچنان ضابط مالیات به مامور مالیه تغییر کرد ولی تنها کلمه مستوفی تا هنوز\n(١) در عصر امیر کبیر اعلیحضرت دوست محمد خان لقب نظام الملک و امین الدوله برای حکام و زعمای ملی نیز خطاب شده بود مثلاً در سنه ١٢٦٦ قمری در عهد امارت امیر کبیر محمود خان نام سریلی - که با اتفاق فتنه جویان اوزبکیه آقچه را متصرف شده آنوقت سردار محمد افضل خان نائب الحکومة بلخ بهمراهی و معاونت میر حکیم خان شبرغانی و غضنفر خان اندخوئی محمود خان را مغلوب و دستگیر کرده و به مکافات کردارش بقتل رسانید.\nوقتیکه سردار محمد افضل خان مژده فتح آقچه را از تصرف محمود خان و مقتول شدن وی بحضور پدرش امیر کبیر در کابل معروض داشت در ذیل عریضه مژده فتح از یاری وصداقت میر حکیم خان وغضنفر خان نیز یاد دهانی نمود - امیر کبیر در اثر پیشنهاد سردار محمد افضل خان پسر خود بجائزه خدمات میران مذکور فرمان حکومت شبرغان را با لقب «نظام الملک» بنام میر حکیم خان اعطا فرمود و فرمان حکومت اندخوی را با لقب «امین الدوله» اسمی میر غضنفر خان از دار السلطنه کابل امر اصدار بخشید وعلاوةً از حضور خود سجع مهر غضنفر خان را بدین بیت آراسته و در ترکستان برای مزید افتخارش امر ارسال عنایت کرد:\nز الطاف امیر داد گستر امین الدوله شد میر غضنفر","chars":1591,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1191/00078.jpg","first_page":1,"last_page":103,"title":"Taz̲kār-i dīvān-i humāyūn-i ʻ̄a la, yā, Vizārat-i Mālāyah dar pīramūn-i dāstān-i tārīkhī-i istī-fāʼ-i mumālik-i maḥrūsah تذکار ديوان همايون اعلى يا، وزارت ماليه در پيرمون داستان تاريخى استيفاء ممالک محروسه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1191/78","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1191/canvas/78","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1191/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1191_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}