{"book":"adl1191","page":29,"text":"( ۱۶ )\n\nثروت بیشمار دیگری عائد خزائن سلطنتی تیمور شاهی گردید در سنهٔ ۱۲۰۵ قمری که یکسال از واقعهٔ تمرد شاه مراد مذکور سپری شد شخصی را برای تنظیم امور اداری کشور بعنوان دیوان بیگی بر گزید و دیوان بیگی این وقت بقول شهزاده علیقلی میرزای اعتضادالسلطنه ایرانی نویسندهٔ تاریخ افغانستان میر هزار خان الکوزائی بود که در نیمهٔ سال ۱۲۰۵ قمری دوسال قبل از فوت اعلیحضرت تیمور شاه بصوب بلخ فرستاده شد اما میر هزار خان موصوف در عرض راه کابل و بلخ فوت گردید و این رتبه را بیش از یکماه نتوانست بسر برد یعنی دومین شخصی که بنام دیوان بیگی در تاریخ مملکت شناخته شد میر هزار خان الکوزائی بود ولی ازینکه عمر با او مساعدت نکرد اثری از وی باقی نماند.\nنور محمد خان بابری امین الملک عهده خود را الی اواخر سلطنت زمانشاه سدوزائی نیز بسر برد که بعد از حیات او این عهده به محمداکرم خان فوفلزائی بن حاجی کریمداد خان عرض بیگی دربار احمد شاه کبیر سپرده شد نور محمد خان بابری در عهد سلطنت اعلیحضرت شاه زمان سدوزائی چهار هزار نفر از غلام خانه قزلباش کابل نیز در تحت اثر داشت که در هنگام محاربات بحیث یک ژنرال ایفاء وظیفه مینمود و در اوقات امنیت به همان وظیفهٔ استیفاء ممالک رسیدگی میکرد ولی قسمت دارالقضاة در این عصر به لفظ مدار المهام که پارهٔ وظائف وزارت داخلیه امروز نیز بانجا ارتباط داشت تعلق گرفت و امور محاسبات دولت کما فی السابق به دیوان اعلی مفوض شد و وظائف قضا و جزا از صلاحیت دارنده دیوان اعلی برون گردید.\n\nدر واقعه ۱۲۰۰ الی ۱۲۱۶ رقیده اند","chars":1315,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1191/00029.jpg","first_page":1,"last_page":103,"title":"Taz̲kār-i dīvān-i humāyūn-i ʻ̄a la, yā, Vizārat-i Mālāyah dar pīramūn-i dāstān-i tārīkhī-i istī-fāʼ-i mumālik-i maḥrūsah تذکار ديوان همايون اعلى يا، وزارت ماليه در پيرمون داستان تاريخى استيفاء ممالک محروسه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1191/29","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1191/canvas/29","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1191/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1191_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}