{"book":"adl1191","page":15,"text":"( 4 )\nگرفتاری و فکر کشور کشائی اعلیحضرت احمد شاه غازی شهنشاه معروف\nو مدبر افغان ووظائف حربی که در بدو سلطنت بسه نفر وزیر با تد بیر\nاو سپرده شده بود چهار سال عهدۀ این وزارت در حال ابتدائی تحت اثر\nیکنفر (میرزا باشی) اداره شد که تا آندم شکل و زا رت وزما مداری هم\nبه مرتبۀ وزیر نداشت میرزا با شی دران حال باعده ای میرزایان محاسبش\nبه کلیت امور محاسبات مملکت وارسی میکرد که میرزا باشی آنوقت\n1748-1752 از سنه ١١٦١ قمری الی ١١٦٥ قمری (شاه پسند خان قوم اسحق زائی) و آن\nشخصی که قبل ازسلطنت اعلیحضرت احمد شاه درانی در قطار ده نفر زعیم\nقبائل قندهار محسوب میشد اداره گردید و کلمۀ شاه پسند هم لقب او بود\nکه از طرف اعلیحضرت احمد شاه غازی برایش داده شده بود و اسم او\nشاه پسند نبود مثل شاه ولی شاه دوست جان نثار سرفراز وفادار وامثالهم.\n1752 در اواخر سنه ١١٦٥ قمری پس از راحت زحمات سفر هند و عودت از فتح\nکشمیر با مروارادۀ سنیۀ اعلیحضرت غازی احمد شاه کبیر نظر به کثرت ذخائر\nجنسی و روز افزونی خزائن نقدی و معاش ومصارف دولتی و تقنین دخل وخرج\nمملکتی و تعیین جایگیر امراء قبائل و افراد لشکر و ما مو رین و غير ه\nوزارت مالیه را بنام [دیوان همایون اعلی] بناء گذاشتند که مؤسس\nومتصدی اول دیوان اعلی یاوزارت مالیه در افغانستان همان مرد مدبرو\nسیاسی افغان (سر دار عبد الله خان پو پلزائی) اولین فاتح شهر سرهند\nدر ١١٦٢ قمری بود که بقول صاحب تا ریخ افاغنه و صاحب تاریخ احمد شاه\nدرانی در اردو کشی اول احمد شاه بصوب هندوستان بحيث يك افسر بزر گ","chars":1307,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1191/00015.jpg","first_page":1,"last_page":103,"title":"Taz̲kār-i dīvān-i humāyūn-i ʻ̄a la, yā, Vizārat-i Mālāyah dar pīramūn-i dāstān-i tārīkhī-i istī-fāʼ-i mumālik-i maḥrūsah تذکار ديوان همايون اعلى يا، وزارت ماليه در پيرمون داستان تاريخى استيفاء ممالک محروسه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1191/15","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1191/canvas/15","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1191/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1191_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}