{"book":"adl1189","page":177,"text":"تازه نرسیده بود که از راه صواب دور می افتاد از عمر ش شصت و پنجسال گذشته و نشیب\nو فراز عالم را بسی دیده و آزموده از جهة استحصال سلطنت موروثی ولایت خود چندین\nرنج و تعب روزگار کشیده و خوب و زشت زمانه را بارها تجربه نموده پس سلطانی که باین\nصفات موصوف و باوصاف حمیده و اخلاق گزیده بعالم معروف باشد و علاوه بر آن همه مردمان\nافغانسان را در هر زمان که لوای عزیمت می افراخت آزموده بود که اکثر تیر مدعا بهدف\nمراد نمیدید و از دست آن مردم جز بلوة یانه بار اقامت در هیچ جا نمیکشید صاحبان خرد\nعرف ایراد بی بنیاد هر بیخرد را که مطلقا وزنی و وقعی ندارد بمیزان قطع ویقین نمی آرند\nو سخن بی شاهد دلیل عقلی و نقلی را جز دعوای باطل نمی شمارند ملاحظه باید کرد که آیا\nسلطان شهید مملکت و اقتدار دولت پایدار سرکار انگلیسه را ندیده و نشنیده بودند\nبکدام تسلط و دولت خود و بچه خاطر جمعی از اقوام وعوام ولایت خود که دغابازی وفریب\nسازی شان را بمقامات مشاهده فرموده بودند به آل کار اندیشه نمیکردند وافقان حال میدانند\nکه دوربین تر از اوشان کسی نبوده دیگر آنکه بعد از انبیا واولیا صلوات الله وسلامه ورحمته\nعلیهم سلاطین با تاج و نگین را صفای ذات و اصطفای صفحات از همه کس فائق تر است\nو بهمه وجه از راه جهالت وغدر و نفاق و سائر ذمائم اخلاق دوراند اگر بالفرض و التقدیر\nپادشاه غفران پناه را در اول منشاء جهالت مزده آندیا راز اده حرکت با اختیار میبود\nو حقوق سی ساله نیکوئی صاحبان عالیشان انگلیسه را فرا موش میکرد واحساناث پادشاه\nکیوان بارگاه انگلستان را ملاحظه نمیداشت پس چرا با مردم فساد کیش موافقت ومرافقت\nنمینمود واگر تمنای فساد کیشان را اجابت میفرمود چگونه محمد زمانخان مرده زنده میشد\nحاشاثم حاشا که شاه شجاع الملك مرتکب افعال بیگانگانی مآل نسبت بسر کار\nذوالاقتدار انگلیسه شده باشد بر عالمیان ظاهر است که شاه غفران پناه سر و ناموس ومال\nخود را در راه موافقت وموالفت سرکار انگلیسه باخته و اولادش نیز دولتخواهی این سر کار\nبهیه را نگاه داشته دیده و دانسته خودرا از جهة یگانگی ومواحدت سرکار نامدار ممدوح\nخراب ساخته اند البته گرفتن خون سلطان شهید و بجا آوردن ننگ اولاد و عیالش بر ذمت\nهمت پادشاه کیوان بارگاه انگلستان واجب ولازم است و چونکه راقم این اخبار صحت آثار را\nکوائف مقدمات قندهار و حقائق معاملات مردمان آن دیار صحیحا وصریحاً واضح و روشن نشده بود\nازین باعث بتحریر آن نه پرداخت و بر همان بیان مجمل ومفصل احوال کابل نامه را مختتم رسانخت.\nتمام شد به تاریخ ۲۵ شهر ذی الحجه سنه ۱۲۷۸ هـ مطابق ۲۴ ماه جون ۱۸۶۲ ع.\nLudhiana, Matba'a-ye najma' al-Bahrayn.\n(۱۶۴)","chars":2216,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1189/00177.jpg","first_page":1,"last_page":183,"title":"Vāqiʻāt-i Shāh Shujāʻ : daftar-i avval, duvvum, az Shāh Shujāʻ ; daftar-i sivvum az Muḥammad Ḥusayn-i Hirāt-i واقعات شاه شجاع : دفتر اول، دوم، از شاه شجاع ؛ دفتر سوم از محمد حسين هرات","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1189/177","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1189/canvas/177","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1189/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1189_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}