{"book":"adl1184","page":84,"text":"۷۱\nولی ماه مغانه درسنه ۱۲۶۴ در اثر ظلم و بد رفتاری شوهر در جوانی جهان را وداع\nگفته بعالم بالا پیوست.\nبرادر او در تذکرۀ (میکده) که شرح حال شعرای معاصر خود را تالیف کرده در یک منظومۀ\nسوزناک احوال خواهر را بیان نموده و این چند بیت از آن منظومه است:\nمن بودم از زمانه و فرزانه خواهری در مشرق کمال درخشنده اختری\nدر بوستان عز نسب سرو کشمری در آسمان فخر حسب ماه انوری\nاند مریم قدس حیا پیشه مریمی در حجله عفاف و پاکیش هاجری\nصدیقه صدق فاطمه طینت زبیبی بلقیس خوی آسیه سیرت نکوفری\nمشکوی شعر را سخن آرای مفلقی بستان فضل را چمن آرای عبقری\nدر عقل و عمل و سیرت ناپاك مفلسی در علم و حلم و فهم و فراست توانگری\nکلکش ز مطلع خط و انشاء عطاردی طبعش ز درج عقل گرانمایه گوهری\nمحبوب در سرادق عصمت زچشم دهر طالع زبرج فضل چو مهری ز خاوری\nاند حساب رمل محیطی (۱) مهندسی در فات بحر و هیئت قویم لنگری\nخور شید هر صباح ز رای منیر او میکرد کسب نور چو از خواجه چاکری\nماه از پی رصاندن صیتش به هر طرف می شد روان ببست سفر چون کبوتری\nکیوان بدیده بانی درگاه عصمتش چون هندونی که پاس بدارد ز منظری\nبرجیس میکشید بسر در خشم فلك از بهر درك صحبتش از شوق چادری\nبهرام تندخوی بقصد حسود آن چون چاکران ستاده بکف تیغ و خنجری\nتا عید میسر ود پی فخر مر دهر از نظم دلکشش غزل روح پروری\nتیر دبیر از سر اخلاص مینوشت را و صاف خلق فهم و معانیش محضری\nهر چند در کمال و خط و شعر هوش و رای چون آن مداد چرخ کهن یاد دیگری\nبودش بهرا نامل فر خنده صد هنر الحق کشاده بود بجهان اره تروری\nناگاه جیش مرگ بزدش ز من جدا من ماندم و مصیبت آن دست برسری\nاین جور خود بخویش نمودم کزا بلهی دادم فرشته را بکف دیو منظری\nبدرای و پست فطرت و بدکیش و سست عهد دون طبع و سفله خصلت و ناپاك کافری\nمرد آن بود که مردی و نامش بود که هست به از کلاه مردم نا مردم معجری\nکی از خصال او بتوان شمۀ بیان عمری اگر سیاه کنم لوح دفتری\nالقصۀ رفت با جگر چاك و دل فگار آن مهربان ز جور چنین جور گستری\nنا چیده از حدیقۀ کام دلش گلی نا خورده از بهار جوانیش نوبری\n(۱) خانعلی بینوا در کتاب (پشتنی میرمنی) حصه اول قصیده را نقل نموده این مصرع را\nچنین نگاشته است : (اندر حساب ورمل محیط مهندسی)\nولی کلمۀ محیط در پنجا معنی نمیدهد و بروزن شعر هم چندان برابر نمی آید اصل کلمه\nمهبطی است که بمعنی علم هیئت میباشد چنانچه ملا محمد صدیق آخوند زاده نیز در تذکرۀ\nنسوان این کلمه را (مهبطی نوشته است).","chars":2069,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1184/00084.jpg","first_page":1,"last_page":113,"title":"Pardahʹnashīnān-i sukhangūy پرده‌نشينان سخنگوى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1184/84","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1184/canvas/84","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1184/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1184_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}