{"book":"adl1184","page":77,"text":"مرگ جهان خانم در سنه ۱۲۹۰ ، هنگامیکه ناصرالدین شاه بسفر اروپا رفته بود ،\nاتفاق افتاد .\nاین ملکه علاوه بر دیگر فضایل در نویسندگی نیز دسترس داشت و گاه گاهی شعری\nمی سرود . دوبیت ذیل نمونهٔ قریحه شعری اوست :-\nاز مرد و زن آنکه هوشمند است اندر همه حال سربلند است\nبی دانش اگر زن است اگر مرد باشد بمثل چو خار بی درد\nمهرا رفع جهانبانی\nاین شاعره دختر سیف الله میرزا و نواسه فتح علی شاه قاجار است ، تاریخ تولد و شرح\nحالش بدست نیامده ، ولی تاریخ وفاتش سنه ۱۳۳۳ هجری قمری می باشد. (۱) برادرزاده\nوی ، سرهنگ محمد حسین جهانبانی در گلچین خویش تعدا د زیاد اشعارش را آورده\nاست ، چند بیت ذیل از آن جمله است :-\nزاهد از بهر خدا دست بدار از من و عشق بجز از عشق ز من مذهب و ایمان مطلب\n\nآخر آن چشم سیاه توجه بر سر دارد که دوصد تیر بلا بسته بهريك نظرت\n\nدر جهان هر درد را صد چاره آمد لب ببین درد عشق است این ندارد چاره جز مرگ ای طبیب\n\nمخزن دل چو کرد گذر بر دیار عشق ابلای حسن آمد و او را عنان گرفت\nفرهاد بیستون نه بهمت تمام کرد عشقت آن که پایه این بیستون گرفت\nمن جان کنم بهجر تو او سنگ میکند بسیار فرق از من و او میتوان گرفت\n\nچو میتوان بصبوری کشید بار عدو چرا صبور نباشم که بار یار کشم\n\nتن بتب ، دل بتعب ، جان ز فراقت بر لب غیر وصل تو مرا هیچ مداوائی نیست\n\nصد سال دویدیم چو مجنون بره عشق افسوس كه يك لحظه بلیلی نرسیدیم\nعصمت بیگم\nاین شاعره در قرن سیزدهم حیات داشت و دختر سیف الملك تورانی بود برادر او در خواف\nحکومت می کرد (۲) این رباعی از عصمت بیگم است :-\nچون ابر بهار دم بدم گریانم مانند فلك هميشه سر گردانم\nبا هر که وفا کنم جفا می بینم بر بخت خود و طالع خود حیرانم\n\n(۱) گلچین جهانبانی صفحه ۶۷۶ .\n(۲) مشاهیر نسوان .","chars":1488,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1184/00077.jpg","first_page":1,"last_page":113,"title":"Pardahʹnashīnān-i sukhangūy پرده‌نشينان سخنگوى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1184/77","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1184/canvas/77","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1184/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1184_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}