{"book":"adl1184","page":69,"text":"– نادره –\nاز اهل اندر جان بوده و در اوایل قرن سیزدهم میزیست. شوهر او امیر عمر خان\nولایت خوقند را به عهده داشت و در سنه ١٢٣٧ هجری قمری وفات نموده (١). این شاعره\nدر زبان فارسی و ترکی شعر میگفت و گویند دیوان مکملی دارد که تا حالا بچاپ نرسیده\nشوهر او هم گاه گاهی شعر میسرود و هر دو با هم مشاعره مینمودند ولی متأسفانه نمونه‌ای\nاز اشعار او بدست نیست.\n– رشحه –\nرشحه تخلص بیگم بنت هاتف کاشانی است و بعضی گویند پدر او هاتف اصفهانی\nنام داشت و از اهل اصفهان بوده است (٢). بیگم با میرزا علی اکبر نظیری ازدواج\nنمود و از او پسری داشت که نامش میرزا احمد بود و چون قریحه شعر گوئی داشت\n(کشته) تخلص مینمود. طوریکه پدر، شوهر و پسر بیگم همه شاعر بودند خودش نیز\nشاعره خوبی بود و اکثراً دختران و زنان فتح علی شاه قاجار را مدح میکرد گویند رشحه\nدیوان مفصلی داشت ولی از آن جمله تنها در حدود صد بیت که محمود قاجار آنرا در تذکرهٔ\n(نقل مجلس) خود ضبط و ثبت نموده، باقی مانده غزل و اشعار ذیل از آن جمله است :–\nچه شود اگر که بری ز دل همه دردهای نهانیم\nبکرشمه‌های نهانی و به تفقدات زبانیم\nنه بناز تکیه زند گلی نه بناله داشده بلبلی\nتو اگر بطرف چمن دمی بشینی و بنشانیم\nز غم تو خون دل ناتوان ز جفایت رفته از تن توان\nبلب است جان و تو هر زمان ستمی ز نو برسانیم\nز سحاب لطف تو گر نمی برسد بنخل امید من\nنه طمع زابر بهاری و نه زیان ز باد خزانیم\nبودم چون رشحه دل غمین الم فراق تو در کمین\nنشوی بدردو الم قرین گر ازین الم برهانیم\n\nجدا از زلف و رخسار تو جان دادم بناکامی\nنخرم از تو در صبحی نه دلشاد از تو در شامی\nندارم غم ز قرب مدعی رشحه که در کویش\nکنون قربی که هست او را مرا هم بود ایامی\n\nدل رفت ز خون دیده ما را\nپیداست برخ از آن علامت\n\nمیتپد از شوق دل در سینه ام گوئی که باز\nتیر دلداری بدل ز ابرو کمانی میرسد\n\nبقصد صید تو چون رشحه دیده مش گفتم\nکس ندیده شکار مگس کند شهباز\n\nاشکم زمجر روی تو هر روز تا سمك\nآهم ز دست خوی تو هر شام تا سماك\n\n(١) نمونهٔ ادبیات تاجیک (جمع کننده صدر الدین عینی).\n(٢) مقالهٔ آقای ایرج افشار در شمارهٔ ٢٠ سال دوم مجلهٔ جهان نو.","chars":1808,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1184/00069.jpg","first_page":1,"last_page":113,"title":"Pardahʹnashīnān-i sukhangūy پرده‌نشينان سخنگوى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1184/69","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1184/canvas/69","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1184/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1184_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}