{"book":"adl1184","page":60,"text":"٤٧\n\nجامی نیز متخلص به (مخفی) بود وزیب‌النساء بیگم (زیب) تخلص میکرد، از این رو\nدیوانی را که بدختر اورنگ زیب نسبت میدهند از (مخفی ترافتی) استاد مولانا جامی\nوشخص دیگر (مخفی رشتی) مصاحب امام‌قلی خان حاکم فارس میدانند.\nبهرصورت زیب‌النساء شاعره شیرین زبان ولایقی بوده واشعار خوبی دارد که\nدر تعلق داشتن آن باین شهزاده خانم شك نیست مثلاً غزل ذیل :\nگرچه من لیلی صفاتم (۱) دل چومجنون در نواست\nسر بصحرا میزنم لیکن حیا زنجیر پاست\nبلبل از شاگردی‌ام شد همنشین گل بباغ\nدر محیط کاملم پروانه هم شاگرد ماست\nدرنهان خونم بظاهر گرچه بر گت تازه‌ام\nحال من در من نگر چون رنگ سرخ اندر حناست\nدختر شاهم ولیکن رو بفقر آورده‌ام\nزیب‌وزینت بس همینم نام من زیب‌النساست\n\nبشکد دستی که خم در گردن یاری نشد\nصد بهار آخر شد وهر گل بفرقی جا گرفت\n\nاشك در خون طپیده می‌آید\nدر عدم هم زعشق شوری هست\n\nبیگانه‌وار میگذری از دیار چشم\n\nنهال سرکش و گل بیوفا ولاله دوروی\nآغشته خون بشام شفق از نگاه کیست ؟\n\nای صدف نشته بعیر وسوی نیسان منگر\n\nبلبل از گل بگذر دگر در چمن بیند مرا\nدر سخن پنهان شدم مانند بو در برگ گل\n\nکور به چشمی که لذت گیر دیداری نشد\nغنچۀ داغ دل ما زیب دستاری نشد\n\nیا دل از راه دیده می‌آید\nگل گریبان دریده می‌آید\n\nای نور دیده حب وطن در دل تو نیست\n\nدرین چمن به چه امید آشیان بندم ؟\nمشعل بکف گرفته دادخواه کیست؟\n\nبهريك قطره آبی جگرت بشگافند\n\nبت‌پرستی کی کند گر برهمن بیند مرا\nهر که دیدن میل دارد در سخن بیند مرا\n\nغزل\nمن وآن نماز شاهی که زیی سحر ندارد\nزسرشك ديده هردم در لاله گون بر آرم\n\nمن وآه، آه سردی که بیکی اثر نداند\nچه کنم که بحر دیده به از این گهر ندارد\n\n(۱) مشاهير نسوان بجای کلمه (صفاتم) (لیاسم) نوشته شده : (گرچه من لیلی لباسم)","chars":1497,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1184/00060.jpg","first_page":1,"last_page":113,"title":"Pardahʹnashīnān-i sukhangūy پرده‌نشينان سخنگوى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1184/60","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1184/canvas/60","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1184/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1184_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}