{"book":"adl1184","page":57,"text":"ای شیوۀ کفر و دین بهم ساخته\nآثار بزرگی زجبینت پیداست\nبزرگی بجواب آنها این شعر را فرستاد :\nروزیکه نهادیم درین دیر قدم را\nاین فرد نیز ازبزرگی میباشد :\nمویمو درناله ام گوئی که استاد ازل\n\nغم را بوجود خود عدم ساخته\nکه یا عرب و که به عجم ساخته\n\nگرفتیم صلاح است عرب را و عجم را\n\nرشتۀ جانم بجای تار در طنبوربست\n\nجانان بیگم\nپدر وی عبدالرحیم خان خانان پسر بیرم خان وچندی سمت حکومت قندهار را داشت\nجانان بیگم ازجمله زنان فاضل و دانشمند عصر خود بشمار میرفت وصورت بسیار زیبا\nداشت . جهانگیر شهرت جمال صوری ومعنوی او را شنیده خواست با او ازدواج نماید،\nولی چون جانان بیگم دشمن سلسلۀ مغول بوده در خواست او را رد نموده ودندا نهای\nخود را کشیده وزلف خودرا بریده باجمله ذیل بجهانگیر فرستاد: «چیز های که جهان\nپناه دوست دارد» بحضور تقدیم است . (۱)\nجانان بیگم علاوه برتفصیلی که برقرآن شریف نوشته شعر هم میسر وده واین فرد\nاز اوست .\n\nعاشق ز خلق عشق تو پنهان چسان کند\nوفات جانان بیگم درسنه ۱۰۷۰ ه است .\n\nپیداست ازدوچشم ترش خون گریستن\n\nگلشن\nاین شاعر درقرن ۱۱ درعهد شاه جهان در دهلی میزیسته،نام ودودمان او معلوم نیست\nگویند دیوانی که بدست خودش تحریر یافته بوده نزد غلام مصطفی الله آبادی بود ، امـــا\nدر شورش سنه ۱۸۵۷ ضایع شد (۲) اشعار ذیل را باو نسبت میدهند :\nپیرخت خار نماید بچمن گل مارا\nدرجهان همچو چناریم که بادست تهی\nدر شود قطره چو افتاد ز ابر نیسان\n\nگلشن زجلوۀ تو پریخانه گشته است\n\nناله زاغ بود نغمه بلبل ما را\nهرگز ازجانرود پای توکل مارا\nرهنما سوی تر قیست تنزل ما را\n\nبوی گل از هوای تو دیوانه گشته است\n\nجهان آرا بیگم\nجهان آرا بیگم دختر شاه جهان است ، مادر او ارجمند بانو بیگم ملقب به ممتاز\nمحل بود : جهان آرا بیگم قریحۀ شعری داشت واین بیتیکه برلوح مزاروی نوشته شده\nاز آثار خود او میدانند :\n\n(۱) مشاهیر نسوان .\n(۲) مشاهیر نسوان .","chars":1603,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1184/00057.jpg","first_page":1,"last_page":113,"title":"Pardahʹnashīnān-i sukhangūy پرده‌نشينان سخنگوى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1184/57","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1184/canvas/57","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1184/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1184_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}