{"book":"adl1184","page":48,"text":"٣٥\n– کامله بیگم –\nاین شاعره دختر یکی از خوانین هند بود و در قرن دهم در زمان اکبر پادشاه میزیست. غیر رباعی ذیل که در مرثیه فیضی گفته، کدام شعر دیگر از او نمانده است و واله داغستانی در کتاب (ریاض الشعراء) مینویسد: (این رباعی را در مرثیۀ شیخ فیضی گفته و بعضی از سلیمه بیگم میدانند و بنده از هیچ کدام.) (١)\nرباعی مذکور اینست:\nفیضی مخور این غم که دلت تنگی کرد\nبا پای امید قعر تو لنگی کرد\nمیخواست که مرغ روح بیند رخ دوست\nزین واسطه از قفس آهنگی کرد(٢)\n– نهانی اکبر آبادی –\nاصل این شاعره از اکبر آباد بوده ولی در آگره بسر میبرد و شهرت زیادی داشت نهانی در اواخر قرن دهم در عهد اکبر پادشاه حیات داشت و بداونی در (منتخب التواریخ) از او تعریف زیادی نموده. پسر مشار الیها محمد جعفر اکبر آبادی از طرف اکبر پادشاه به امیر بحری کشمیر مقرر بود این شعر از نهانی است:\nروز غم شب درد بی آرام پیدا کرده ام\nدرد مندیها درین ایام پیدا کرده ام\n– نهانی دهلوی –\nنهانی، دختر یکی از امرای بزرگ شاه سلیمان، در قرن دهم در دهلی میزیست و مصاحبه خرم بیگم، مادر شاه سلیمان بود. روایت میکنند که چون بسیار فاضل و قشنگ بود خواستگاران زیادی داشت، ولی نهانی رباعی ذیل را در چهار سوی بازار آویخته، اعلان نمود که با آن کسیکه جواب آنرا گوید ازدواج خواهد کرد، اما تازمان حیات شاعره کسی بمطلب آن پی برده نتوانست.\nرباعی\nاز مرد برهنه روی زر میطلبم\nاز خانه عنکبوت پر میطلبم\nمن از دهن مار شکر میطلبم\nو از پشه ماده شیر نر میطلبم\nبعد از وفات او سعد الله خان وزیر شاه جهان چنین جواب رباعی فوق را داد:\nعلمی است برهنه رو که تحصیل زر است\nتن خانۀ عنکبوت و دل بال و پر است\nزهر است بجای علم و معنی شکر است\nهر پشه از او چشید و آن شیر نر است\nاین چند شعر نمونۀ کلام نهانی است: (٣)\n(١): ریاض الشعراء صفحۀ ٨٣٨.\n(٢): چون وزن مصرعۀ آخر کم می آید، شاید کلمۀ ای از آن مانده باشد.\n(٣) مشاهیر نسوان.","chars":1629,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1184/00048.jpg","first_page":1,"last_page":113,"title":"Pardahʹnashīnān-i sukhangūy پرده‌نشينان سخنگوى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1184/48","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1184/canvas/48","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1184/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1184_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}