{"book":"adl1184","page":41,"text":"۲۸\n\nزیبائی خانم\n\nزیبائی خانم از شاعره های قرن نهم هجری و بامولانا جامی معاصر بود و جامی این شاعره را ستوده است (۱) این بیت از اوست:\nقامتت شیوه رفتار چو بنیاد کند سرو را بنده خود سازد و آزاد کند\n* * *\n( ماه )\n\nاین شاعره در اواخر قرن نهم در شهر جام هرات زندگی میکرد منجمه نیز بود و درین فن شهرت داشت (۲) فرد ذیل را در مرثیه شوهر خود سروده :\nکوکب بختم که بود از وی منور آسمان\nبنگر ای ماه کز فراقت در زمین است اینزمان\n\n( عصمتی خوافی )\n\nعصمتی خواهر مولانا خاکی است (۳) و در قرن نهم حیات داشت (٤) صاحب تذکره نسوان او را بنام حاکمی یاد میکند و میگوید که ( چندی خودش و چندی برادرش حکومت خواف کرده است ) این بیت را از او میدانند :\nکمان ابروی من فکر من زار بلاکش کن فگن بر سینه ام تیری و پیکانش زآتش کن\nرباعی زیر را نیز باو نسبت میدهند ولی در تذکره های دیگر آنرا بنام عایشه سمرقندی ثبت کرده اند .\n( رباعی )\n\nاشکی که برویم زغمت غلطیده است در گوش کشیده که مروارید است\nاز گوش بدر کنش که بدنامی تست کانرا برخم تمام عالم دیدست\n* * *\n( نهالی )\n\nنام این شاعره تنها در « تذکره نسوان » ملا محمد صدیق آخند زاده ذکر شده و گوید که شاعره ای به این نام در حدود سال ۹۰۰ هجری در سمرقند میزیست روزی در محل دلکشائی که معروف به ( بین الطاقین ) است با مشفقی و چند نفر شاعر دیگر تصادف نموده شعر ذیل را که بکس قبل سروده بود برای آنها خواند .\nهلال نیست که بر اوج چرخ جا کرده فلك بکشتن من تیغ بر هوا کرده\n\n(۱) بتغانی میرمنی ( صفحه هفتاد )\n(۲) بتغانی میرمنی ( . . . . . . )\n(۳) ریاض الشعرا ( صفحه ٥٤٥ ) .\n(٤) در شمع انجمن نوشته شده که مولانا خاکی هم عصر سلطان حسین بایقرا بود .","chars":1442,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1184/00041.jpg","first_page":1,"last_page":113,"title":"Pardahʹnashīnān-i sukhangūy پرده‌نشينان سخنگوى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1184/41","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1184/canvas/41","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1184/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1184_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}