{"book":"adl1184","page":38,"text":"در چمن صبحدم از گریه واز زاری من \nآنچه از بابل و هاروت روایت کردند \nدولتـی بود تما شای رخت مهری را \nآن خال عنبری که نگارم برو زده \nقصاب وار مردم چشم به چاقو نگی \nدر کوزه آب پیش لبش در یکی یکیست \nیارب که سرشتم زچه آب و چه گل است \nاز لعل تو تنها نه خراب است بدخشان \nپیچیده بر سر خامه اش از تاب کمندمو \nزدامن گیری پیری اگر آگاه میگشتم \nپیچ هر خاریکه آن از خاک من حاصل شود \nخود سازی پیران بود افزون زجوانان \nازچهره بناجمع کن این زلف پریشان \nگر یار حذر میکند از دوستی ما \n\nلالۀ سوخته خون در دل و یادو گل بود\nسحر چشم تو بدیدم همه را شامل بود\nحیف صدحیف که این دولت مستعجل بود\nدل میبرد از آنکه بوجـه نیکو زده\nمژ گان پاره کرده ودلها برو زده\nورنه دو دست دست چرا در گلو زده\nمیلم همه سوی دلبران چگل است\nویرا نشئۀ ایـن دو عقیق اند یمنها\nمشکی که مصور کشد آن موی میانرا\nبدست غم نمیدادم گریبان جوانی را\nزاهد ارمسواک سازد مست ولایعقل شود\nتعمیر ضرور است بنا های کهن را\nبیتیم مگز از پی این شـام سحر را\nمارا بفروشد به بهائی که خریده است\n\nبیدلی\n\nبیدلی ازاهل هرات (١) وخانم شیخ عبدالله دیوانه بود پسر او شیخ زادۀ انصاری نام داشت ونیز شعرمی سرود این شاعر درقرن نهم (٢) درعصر تیموریان هرات حیات داشت وشعر ذیل از او است .\n\nروم به باغ و ز نرگس دودیده وام کنم \nکه تا نظارۀ آن سروخوش خرام کنم \n\nبی بی\n\nبی بی تخلص خواهر شیخ عبدالله دیوانه است که نام او در (خیرات حسان) وتذکرۀ الغواتین\n\n(١) صاحب (مشاهیر نسوان) بیدلی را از اهل قصبه خیابان ایران معرفی نمـوده ولی این بکلی غلط است چه این شاعره هرا تی بود ومولف ( مشاهیر نسوان) او را خیال مولانا بیدلی کرده است که هم عصر زن شیخ عبدالله دیوانه بوده در قصبه خیا بان میزیست ومولف (لطائف نامه) عین شعری را که درمشاهیر نسوان بنام بیدلی ذکر شده بطور نمونه کلام مولانا بیدلی آورده است . \nچشم پرخون و خیال خام و آن دلبر درو \nمجمرى پر آتش است و پارۀ عنبر درو\n(٢) در پشتی میرمنی نوشته شده که بیدلی درحدود ١٢٦٨هـ حیات داشت ولی این غلط است زیرا شیخ زاده انصاری پسر بیدلی هم عصر علی شیر نوا ئی بوده بدیهی است که مادرش نیز درقرن نهم میزیست .","chars":1844,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1184/00038.jpg","first_page":1,"last_page":113,"title":"Pardahʹnashīnān-i sukhangūy پرده‌نشينان سخنگوى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1184/38","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1184/canvas/38","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1184/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1184_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}