{"book":"adl1184","page":35,"text":"تا کی مرا ای سنگدل داری چنین خوار و خجل\nتا عهد با تو بسته ام عهد کسان بشکسته ام\nکار من مسکین مهل کز غم شود زیر و زبر\nتا با غمت پیوسته ام شادی نیندیختم دگر\nصد تیر جور از تر کشش گیر بر دل ها میزند\nدل کرده ام قربان او جان و جهان پیشش سپر\n\n* * *\n\n—(هما)—\n\nنام این شاعره در مشاهیر نسوان ذکر شده و او را دختر افراسیاب بیگ ترك (١) معرفی نموده این فرد را به او نسبت میدهند .\nز خونم چهره قاتل چراغشان وقت انیمرتد\nرخش يك ساده قرآن بود و از خونم تر جم شد\n\n* * *\n\n—(جهان خاتون)—\n\nجهان خاتون در قرن هشتم در شیراز حیات داشت و هم عصر خواجه حافظ (۲) و عبید زاکانی بود گویند روزی جهان خاتون بدیدن حافظ رفت و خواجه این غزل خود را برای او خواند : —\nدردم از یار است و درمان نیز هم\nوقتیکه فرد ذیل را خواند :—\nاعتمادی نیست بر کار جهان\nجهان خاتون فی البدیهه جواب داد : —\nحافظ این می پرستی تا بکی\nدل فدای او شد و جان نیز هم\nبلکه بر گردن گردان نیز هم\nمی زنو بزار و بستان نیز هم (۳)\nجهان خاتون زوجه قوام الدین بود شعراء و ظرفای هم عصر او نسبت باو احترام زیادی داشتند . و بخانه او بسیار رفت و آمد می نمودند . وقتیکه عبید زاکانی از قزوین بشیراز آمد جهان خاتون بدیدن او رفت و با او مشاعره نمود . روز دیگر عبید زاکانی بملاقات خاتون آمد تصادفا همان روز عروسی او با خواجه قوام الدین بود مردم هجوم هجوم داشتند طوری که عبید زاکانی قطعه نوشته نزد جهان خاتون فرستاد چون عروس و داماد قطعه مذکور را خواندند فورا شاعر را درون خواستند (٤) عبید زاکانی در تعریف جهان خاتون چنین میگوید : —\n\n(۱) نظر به شهادت تاریخ دو افراسیاب یکی در اواخر قرن هفتم و دیگری در اواسط قرن هشتم در لودستان گذشته است و این شاعره را نمیتوان بدلیل ثابتی بصورت قطع بیکی از آن ها نسبت داد .\n(۲) مشاهیر نسوان ( محمد عباس دهلوی )\n(۳) « « ( « « « )\n(٤) « « ( « « « )","chars":1594,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1184/00035.jpg","first_page":1,"last_page":113,"title":"Pardahʹnashīnān-i sukhangūy پرده‌نشينان سخنگوى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1184/35","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1184/canvas/35","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1184/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1184_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}