{"book":"adl1184","page":31,"text":"کوکب (ستاره بانو)\n\nستاره بانو دختر شیخ سعدی شیرازی است و در نیمه دوم قرن هفتم در شیراز حیات داشت اشعار خوب می سرود و تخلص او (کوکب) است این مطلع را ازو میدانند :\nعشق بازان رو بسوی قبلۀ آن کوه کنید هر کجا محراب ابرویش نماید رو کنید\n\nپادشاه خاتون\n(لاله خاتون)\n\nپدر پادشاه خاتون قطب الدین محمد قراختائی نام داشت و سومین حکمران کرمان بود. سلسله قراختا ئیان در سنه ٦١٩ھ بعد از استیلای کرمان توسط براق حاجب تاسیس یافت و تا سال ٧٠٢ھ دوام داشت ولی هرگز مستقل نبوده پادشاهان آن تحت تاثیر و نفوذ ایلخانان قرار داشتند (۱)\nمادر پادشا خاتون قتلغ ترکان یا ترکان خاتون اولازن براق حاجب بود و بعد از مرگ او با پسر عمش قطب الدین محمد ازدواج نموده از او چند دختر داشت که یکی آن پادشاه خاتون بود .\nپادشاه خاتون در اواسط قرن هفتم تولد یافته چند ین سال لباس مردانه می پوشید و بنام سلطان حسن شاه معروف بود و فقط چند نفر از دختر بودنش واقف بودند .\nزیرا سلاطین مغل و ایلخانیان عادت داشتند دختران زیبا را از هر گوشه و کنار جمع نموده و بدر بار خود بیاورند و بعد از چندی آن ها را به امرا و غلامان خویش بدهند (۲)\nپس از وفات قطب الدین محمد پسر صغیر او سلطان حجاج پادشاه شد ولی در حقیقت زمام حکومت بدست ترکان خاتون بود و این زن دور اندیش برای استقامت وضع خود پادشاه خاتون را به زوجیت آباقا خان از سلسله ایلخا نان داد .\nوقتیکه حجاج به سن رشد رسید بر ترکان خاتون شوریده او را مجبور ساخت برای شکایت نزد داماد خود برود و آباقاخان از ما در زن خود طرفداری نموده حجاج را محروم سلطنت و مجبور بفرار ساخت ترکان خاتون تا سال ٦٨١ والی مستقل کرمان بود ولی چندی بعد از مرگ آباقاخان در سنه ٦٨٠ھ پسر دیگر قطب الدین محمد سیور غتمش از سلطان احمد تکو دار پادشاه جدید سلسله ایلخا نان فرمان امیری کرمان را حاصل نموده بر تخت نشست و ترکان خاتون در اثر غم و اندوه دنیا را بدرود گفت .\nپادشاه خاتون که پس از مرگ آباقاخان به خانه پدر مراجعت نموده بود در سنه ٦٨٢ھ باشهر اده کیخاتو پسر آباقاخان ازدواج نموده باتفاق شوهر رهسپار روم گردید . در سنه ٦٩٠ھ بعد از مرگ سلطان ارغون که پس از احمد تکو دار به ایلخانی رسیده بود کیخاتو پادشاه شد و بایران مراجعت نمود. پادشاه خاتون از موقع\n\n(۱) تاریخ عمومی ایران (عباس اقبال) ص ١٥٥\n(۲) روضة الصفا (میر خواند)","chars":1986,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1184/00031.jpg","first_page":1,"last_page":113,"title":"Pardahʹnashīnān-i sukhangūy پرده‌نشينان سخنگوى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1184/31","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1184/canvas/31","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1184/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1184_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}