{"book":"adl1184","page":24,"text":"خود مقرر نمود ، چه در بعضی تذکره ها (۱) او را بنام «مهستی ( پیره ) یاد میکنند .\nبعد از چند سال توقف بدر بار سلطان سنجر ، مهستی به گنجه مراجعه کرد ، با امیراحمد\nپورخطیب ازدواج نمود ، چند فیده آقای نوزاد درین هنگام تحولی در افکار او\nروی داده ، از زندگی سابق خود پشیمان و بیزار گردیده و خواست حیات نوینی شروع\nنماید هردو براحت و عزت تا پایان زندگانی در گنجه بسر بردند و ازینکه آیا صاحب\nفرزندان شده اند یا نه اطلاعی در دست نیست . تاریخ وفات مهستی نیز معلوم نیست . آقای\nفریدون نوزاد آنرا بیکی دو سال بعد از مرگ نظامی ، یعنی در سنه ۵۷۶ یا ۵۷۷ میداند،\nاما فراموش نباید کرد که این تاریخ نیز مانند تاریخهای دیگر حیات مهستی یقینی نیست.\nخلاصه اگر آنچیزهای را که دربارۀ این شاعره بزرگ بطور یقینی میدانیم جمع\nکنیم معلومات بسیار مختصری بدست می آید .\nنام او ( منیجه ) یا ( منیژه ) بود ، مهستی یا مهستی تخلص می نمود ، در قرن ششم(۲)\nدر شهر گنجه میزیست ، مسافرتهای زیادی کرد و چندی بدربار سلطان سنجر سلجوقی\nبحرث دبیری بسر برده ، بالاخره به گنجه مراجعه نمود و با امیر پورخطیب ، خطیب این شهر،\nازدواج کرد و در همانجا وفات نمود .\nیگانه چیزی که میتوان بصورت قطعی گفت آنست که مهستی هر که بوده و در هر\nعصری که حیات داشته ، شاعره برجسته و باذوق و در فن شاعری استاد بود و از آن زمان\nتا کنون شاعره دیگری بپایه او نرسیده و همینکه او شده ، نام او در صف بزرگترین\nشعرای زبان شیرین فارسی مانند انوری وعمرخیام که هردو معاصرین او بوده اند ،\nقرار میگیرد .\nمهستی اکثراً رباعی میسرود ، ولی قصائد و غزلیات و قطعات نیز داشت . متاسفانه\nتقریبا همه اشعارش از بین رفته و جز تعداد مختصری که در تذکره ها ضبط وثبت مانده\nچیزی برای ما نرسیده . اينك آن اشعاری که در دسترس است :\nرباعی\n( ۱ )\nمن عهد تو سخت سست میدانستم\nبشکستن آن درست میدانستم\nهر دشمنی ای دوست که با من کردی\nآخر کردی ، نخست میدانستم\n( ۲ )\nآن بت که رخش رشك گل و یاسمن است\nو زغمزه شوخ فتنه مرد وزن است\nدیدم برخض لطیف چون آب روان\nآن آب روان هنوز در چشم من است\n( ۱ ) تذکره دولتشاه سمرقندی و مقاله مسلسل آقای سعید نفیسی در (سالنامه فارس)\nسنه ( ۱۳۱۳ ) .\n( ۲ ) بنا بر کتاب قلمی که در تصرف آقای رشید یاسمی بوده ، در قرن پنجم ، در عهد\nسلطان محمود غزنوی حیات داشت .","chars":1968,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1184/00024.jpg","first_page":1,"last_page":113,"title":"Pardahʹnashīnān-i sukhangūy پرده‌نشينان سخنگوى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1184/24","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1184/canvas/24","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1184/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1184_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}