{"book":"adl1184","page":106,"text":"( نسائی )\nنام این شاعره سيده بیگم (۱) واصلا از شهر نساء رودخراسان است. در بعضی تذکره‌ها\nبنام فخر النساء ياد ميشود طوريکه از نامش معلوم ميشود از اولاده سادات است و تخلص خود را\nنسبت بمحل تولد خویش نسائی گذاشته است عصر وزمان او بدست نيامد .\n\nقول و شعر ذيل نمونه کلام اوست :\nغزل\nدردم زبيا ده ميشود و کم نميشود گفتم بصبر چاره کنم هم نميشود\nشادم اگر دلم زتو بی غم نميشود بيماری غم تو از دل من کم نميشود\nمرهم ميار بهر دوای من ای طبيب کين درد عاشقی است بمرهم نميشود\nداغی نهاد بر دلم آن بيوفا که عمر بگذشت و درد من بهی آن کم نميشود\nسازد بدرد هجر ( نسائی ) خاکسار\nچون خاطرش بوصل تو خرم نميشود\n***\nعشق با قامت ایزد بلندی کرده ام بام مه پستی تمنای بلندی کرده ام\n\n(نهانی قاینی)\nاین شاعره از اهل قاین بود و این دو فرد را باو نسبت میدهند . (۲)\nخواهم که بر آن سینه نهم سينه خود را تادل بتو گويد غم ديرينه خود را\n***\nهمچو من بر رخ خوبان نظری پاك انداز هر کجا ديده آلوده بود خاك انداز\n\n(همدمی)\nنام این شاعره شريفه بانو و از سادات مرجان بود اما معلوم نيست در کدام عصر زندگی\nمیکرد غزل ذيل بنام او ثبت شده : (۳)\nمن نيو خته لاله رخمت چه توان کرد وابستة مين خط لم چه توان کرد\nصد تیر بلا و ستم وجور رسيده زان ناوک دلدوز بجانم چه توان کرد\nجز نام توام هر نفس ذکر دگر نيست نامت شده چون ورد زبانم چه توان کرد\nمجنون صفت از عشق بتان زار و نزارم ديوانه لیلی صفتانم چه توان کرد\nای همدمی از جور رقيبان ستمکار\nبر چرخ برين رفت فغانم چه توان کرد\n\n(ياسمن بوا)\nيا سمن بوازوجه ميرزا عسکری دامغانی بوده مدتی باشوهر خود در شهر گالبرگه\nدکن میزیست اما بعد از وفیات مذکور با مقلايي بيگم (٤) زن یکی از امرای دولت\nتیموریه (ه) بدهلی رفته تا آخر عمر درين شهر زندگی میکرد این خانم فاضله خط\nنسخ، ثلث، نستعلیق و شفیعا را بخوبی می‌نوشت و شعر میسرود. ابيات ذيل نمونه اشعار او می‌ باشد.\n(۱) مرآت الخیال صفحه ۲۳۸\n(۲) مشاهير نسوان\n(۳) مرآت الخيال صفحه ۲۳۹\n(٤) مشاهير نسوان\n(ه) تذکره الخواتين","chars":1735,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1184/00106.jpg","first_page":1,"last_page":113,"title":"Pardahʹnashīnān-i sukhangūy پرده‌نشينان سخنگوى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1184/106","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1184/canvas/106","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1184/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1184_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}