{"book":"adl1182","page":97,"text":"(۷۲)\n\nکرم مرکب از دو حصه است قسمت کهستانی ( حصهٔ علیای دره ) و جلگهٔ وسیع که مابین مجرای رودخانه و سفید کوه منبسط است . سفید کوه یا « سپین غر » مانند جدار بلندی فراز دره و جلگهٔ ایستاد. و در حصه های کرم ۱٦٠٠ فت بلندی دارد و زمین جلگه ٥ هزار فت از سطح بحر بلند است درهٔ کرم خیلی زیبا و قشنگ و خاك آن نهایت حاصل خیز است و انواع میوه های لذیذ به متنهای فراوانی در انجا ببار می آید. باشندگان فعلی درهٔ کرم توری وزیری مسعود درویش خیل است و از خود دو شاخهٔ احمدرائی و اتمان زائی دارد. رودخانه «کرومو» در دو پارچه سرود که ترجمهٔ انرا در مبحث رود کابل دادیم ذکر شده است . شاخه ئی از قبیلهٔ نیرومند پکتها در عصر ویدی درین درهٔ زیبا مستقر و مسکون بودند و تا حال احفاد و عشایر آنها در انجا زندگانی دارند.\nکوماتی Gomati (رودخانه کومل) : رودخانه «کوماتی» که عبارت از رود کومل میباشد در سرود ریگ وید همیشه بارود « کرومو» پهلو به پهلو ذکر شده و قریب یکدیگر هم واقع شده اند و از جنوبی ترین معاونین سندهو بشمار میرود «ری وین دو سن هارتن» میگوید که قبایل ویدی مدت مدیدی در علاقهٔ بین سند و «ویتاستا » اقامت داشته و سواحل مقابل تا کوهای سلیمان مد نظر آنها افتاده بود بناء علیه علاقه ئی را که « کومل » آبیاری میکرد خیلی خوب میشناختند. علاوه برین نام «کومانی» در اسمای سانسکریت اعصار بعدتر بکثرت استعمال شده. این درهٔ حاصل خیز و شاداب برای تربیه رمه های ماده گاو خیلی ها مساعد بود.\nسوتی Cveti (رودخانه سوات) : از سرود « رودخانه ها» ترجمهٔ حصه ئی را که بارودخانهٔ کابل و معاونین آن ارتباط داشت پیشتر دادیم. در انجا رودخانه ئی به نام «سوتی» هم یاد شده این رودخانه عبارت از «سوات» است که از دامنه های جنوبی هندوکش شرقی سرچشمه گرفته و بدرود کابل میریزد . « مگاستنس» سه قرن پیش از عهد مسیح این رودخانه را بنام «سواستس» یاد کرده و بطلیموس","chars":1611,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00097.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/97","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/97","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}