{"book":"adl1182","page":94,"text":"معلومات جغرافیائی ویدی\n\nسرودهای ویدی با وجودیکه مجموعۀ منظومه‌های مذهبی است از نقطۀ نظر\nجغرافیه هم میتوان از آن معلومات مفیدی کشید. آریاها که در عصر ویدی\nدر دو طرفۀ هندوکش زندگانی داشتند صحنۀ زندگانی و پرورشگاه عنعنات\nخود را خوب میشناختند. آریاها که از نقطۀ نظر آئین و معتقدات با مظاهر\nطبیعت تماس زیاد داشتند در شناسائی خاک مسکونه، خط عمومی کوها، جریان\nرودخانه‌ها، دره‌ها و راه‌های بزرگ مهاجرت، سمت وزش بادها، گلها و گیاه‌های\nخودروی کوهی، کوه‌های مخصوص روئیدن گیاه سوما و غیره معرفت زیاد داشتند.\nمعلوماتی که در زمینۀ جغرافیه از متن سرودها استخراج میشود خیلی مهم\nو مفید است زیرا آریاها را روی صحنۀ خاکشان گاهی در بلھیکا، گاهی کنار\n«کوبها» (رود کابل) و «گوماتی» (رود گومل) و «کرومو» (رود کرم) و گاهی\nدر دامنه‌های کوه‌های بلند آریا نا مجسم نشان میدهد و واضح دیده میشود که\nآسمان نیلیگون و شفاف و کوه‌های بلند و رودخانه‌های خروشان و زمین مستعد\nآریانا در تشکیل شخصیت و سجایای مادی و معنوی آریا چقدر مدخلیت داشت.\nدر این هیچ شبهۀ نیست که با از بین رفتن سرودهای قدیم که در مبحث سرودها آنها را\nبه عنوان «سرودهای مجهول» یاد کردیم صفحات شمال هندوکش نسبت به مناطق\nجنوب آن کمتر اسم برده شده و سرودهای معلوم ویدی از نقطۀ نظر جغرافیه بیش\nاز همه جاها سندهو (سند) و معاونین غربی و شرقی آنرا میشناسند ولی این مسئله\nبیشتر به جمع آوری سرودهای متفرق و طبقه بندی‌های آن ربط دارد و چون حین\nجمع آوری آنها و تدوین جزوه و کتب بیشتر سرودهائی گرفته شده است\nکه بین « کاپیسا» و پنجاب سروده شده‌اند طبیعی معلو ما ت جغرافیائی هم\nراجع به این منطقه بیشتر است چنانچه اگر ازین چو کات معین بیرون برویم","chars":1463,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00094.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/94","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/94","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}