{"book":"adl1182","page":73,"text":"(٤٨)\n\nبمیان نیامده بلکه قراریکه از روی ترجمۀ «وید» (دانش مذهبی) و «ریگ دید» (سرود ستایش) استنباط میشود سرودهای ویدی در حقیقت زمزمه نیاز دل و نوای ستایش قلب تودۀ آریا ئیست که شاعر حساس و دقیق با آهنگ و وزن کلمات و لطافت خیال خویش آنرا رنگ دیگر داده است. بناءعلیه گفته میتوانیم که شالودۀ سرودهای «ویدی» و اساس آن تخیلات مذهبی و ستایش است و چون مفکورۀ آئین مذهبی آریائی پرستایش عناصر طبیعی و مظاهر بدیع آن قرار داشت طبعاً از خلال ابیات آن توصیف عناصر زیبای طبیعت معلوم میشود.\nنگاهی به تاریخ ادبیات ملل واضح میسازد که وجود ارباب انواع و مجسم ساختن قوای طبیعی و نام گذاری برای آنها در عالم ادبیات اعم از اینکه احساسات شاعر و گوینده به نظم باشد یا به نثر رول فوق العاده مهم بازی کرده و صحنه را که شاعر میخواسته ترسیم کند ملون و مرموز، قشنگ و زیبا ساخته است. زندگانی شاعر با شور عشق و سوز دل تخمیر یافته، حینیکه میخواهد این «شور و سوز» را در عالم خیال خود ترسیم کند هر چند عناصر طبیعی و مظاهر زیبای طبیعت نام های قشنگ و اشکال و وضعیت های مخصوص و لطیفی در اوهام او داشته باشد کلام او که در حقیقت هیکل تراشیده شدۀ روح او است، قشنگ تر، زیبا تر، و گیرنده تر و جذاب تر و کامل تر می آید و بر شنونده بیشتر تاثیر میکند چنانچه یکی از علل عمدۀ ترقی یونانی ها در شعب مختلف صنایع ظریف هیکل تراشی، ادبیات (نظم و نثر و خطابه و بیان) موسیقی، معماری، حجاری و غیره وجود ارباب انواع و اساطیر مربوط آن بود. با وجودیکه اساس سرود ها تلقینات مذهبی است ولی زبان و کلمات و اصول بیان و طرز تفکر و صورت اظهار آن در قالب شعر طوری بعمل آمده که بر هر شنونده ئی تاثیر میکند و در زیبائی و لطافت خیال و تشبیهات بکر و طبیعی ادبیات بشر کمتر نظیر آنرا سراغ داده میتواند.","chars":1528,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00073.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/73","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/73","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}