{"book":"adl1182","page":67,"text":"(٤٠)\nآریاسپ Ariaspe :\nیکی از شهرهای مهم درانجیان بود و قرار نظریهٔ آرین کنار رود هیرمند\nوقوع داشت . اهالی آنرا «اریاسپه» یعنی «آریا های سوار کار» میگفتند .\nکلمه آریا در نام شهر و باشندگان آن هر دو بدون جزئی تغیر و تحریفی دیده میشود .\nار یستو فیل Aristophyles :\nبطرف غرب ولایت پارو پامیزاد(ولایت کابل) مردمانی بنام «اریستوفیل»\nزندگانی میکردند که بطلیموس از آنها اسم برده و «اندرۀ برتلو» عین مفهوم\n(آریا) را به این کلمه داده و ایشان را مردمان نجیب نژاد خوانده است\n(۱) در اول این اسم کلمه آریا بصورت (اری) ظاهر است\nارتا کانا Artakana :\nیکی از شهر های خیلی کهن حوزه شاداب هری رود شهر ارتاکانا است\nکه پیش از ظهور اسکندر مرکز ولایت آریا و اقامتگاه نجبا و شهزادگان این خطه\nبشمار میرفت . ریشهٔ کلمه آریا بصورت (آر) در اول این اسم هویدا میباشد .\nاریوس : نام رودخانه هری رود است(ار) یا (اری) که در این اسم ملاحظه\nمیشود تحریفی از کلمه (آریا) یا (هریوا) است پس اگر تجسس شود ازین\nقبیل نام‌ها در میان اسمای شهرهای قدیم و رودخانه‌ها و قبایل کشور ما زیاد است\nکه کلمه آریا یا بصورت کامل یا با جزئی تغیر و تحریف در آنها موجود است\nو ریشهٔ آن بيك نگاه شناخته میشود .\nآریانا : باشرحیکه بالا داده شد شبههٔ نماند که آریاها به تدریج از باختر به تمام\nنقاط دو طرفه هندوکش انتشار یافتند و وجود کلمه آریا در نام‌های رود خانه‌ها\n(۱) صفحه ۵۹ آریانا تالیف کهزاد .","chars":1232,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00067.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/67","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/67","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}