{"book":"adl1182","page":65,"text":"(٤٠)\n\nمعلوماتی که سرو دريک ويد واوستا درین زمینه میدهد تا اندازۀ کافی سمت\nحرکت و نقاط مهاجرت آریا به دو طرفه هندوکش واضح میشود. از سرود\n«ویدی» چنین استنباط میشود که قبایل ویدی از دره های هندوکش در\nکاپیسا یعنی حوزه کوهدامن پایان شده و ازینجا تقریباً راههای طبیعی مجرای\nرود خانه ها را پیش گرفته بطرف مناطق شرقی و جنوبی و جنوب غربی منتشر شده اند\nدسته رود خانه «کوبها» یعنی کابل رمعاونین انرا پیش گرفته و از راه های\nنجر و وتکاب و سروبی و لغمان به حوزه رود کنر رسیده و از انجا به حوزه سواستو\nیعنی رود خانه سوات منتشر شده اند.\nدسته دیگر از حوزه کاپیسا و کوبها بیشتر بطرف جنوب رفته به دامنه های\nسپین غر پراگنده شده اندواز انجا به دره های زیبای «کرومو» یعنی کرم\nو «گوماتی» یعنی گومل و دیگر نقاطی که از ابهای رودخانه های سفیدکوه و کوه\nسلیمان اب میخورد منتشر گردیدند .\nهمین قسم دسته دیگر به حوزه شاداب سراسواتی یعنی ارغنداب رفته در\nاراضی گرد ونواح آن مسکن گرفتند مانند قبیله معروف «بهاراته» وعشایر\nمربوطه آن .\nآریا هائی که در بدخشان علیاودره های نورستان اقامت دارند بنام تیپ «هومو\nالپینوس» یا تیپ کهستانی یاده میشوند و در مورد آنها اصطلاح اریایهای کهستانی خوب تر\nتطبیق میشود. از روی اوستا اینطور معلوم میشود که اریاها بعد از حرکت از\n«ایریانا ویجه» به سغد یان ومرو منتشر شده و بعد به سواحل چپ اکسوس\nبه بخدی متوطن گردیدند و از اینجاب موجی بطرف صفحات غربی در نیسایا (میمنه\nواندخوی) و حوزه سفلی مرغاب و هری وا ( وادی هری رود ) منتشر شده\nوموجی هم دره های هندوکش را عبور کرده در «ویکره تا» یعنی دره کابل و «کخره»\nیعنی حوالی غزنی پراکنده شده اند. سپس یا از حوزه هری رود شاخه بطرف وادی","chars":1467,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00065.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/65","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/65","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}