{"book":"adl1182","page":62,"text":"(۴۷)\n\nاطلاق میشد و چهارمی طبقه «اچوت» را که از بومیان اولیه هند بود در بر میگرفت و به این ترتیب طبقه «سودرا» یا «اچوت» آریا خوانده نمیشد.\nآریاورته : دانایان قبایل ویدی یا «ریشی ها» برای تمیز کتلۀ آریائی از دیگران\nو پاکی عرق و خون و تقویۀ روحیات آریائی در نسل و بلند نگهداشتن معنویات افراد همان طوریکه بر خود نام مشخص و باسمی گذاشتند برای خاک مسکونۀ خویش هم اسمی وضع کرده بودند که تحولات آنرا مطالعه میکنیم . درین هیچ شبهه نیست که ریشی ها برای ادای این مطلب از اسم «آریا» و ترکیب آن با کدام کلمۀ دیگر که مسکن ، خاك، سرزمین ، رهایشگاه ، مهد و غیره معنی داشت اسم مرکب ساخته بودند که معنی آن «خاك آریا» ، « مسکن آریا» میشد و آن عبارت از «آریاورته» است.\nاین اسم مرکب از دو کلمه «آریا» و «ورته» است. معانی و مفهوم اولی شرح یافت و دومی خاك و جای معنی دارد . معنی لغوی و ترکیبی آن «جای و مسکن آریا» میشود و بصورت اصطلاحی آنرا چنین هم ترجمه کرده اند : «سر زمینی که آریا در آن نسل بعد نسل تولد شده است» (۱) . آریاورته ابتدا به معنی محدود «مهد تولدی» آریا یعنی سرچشمه و حوزۀ اکسوس را در بر میگرفت و بعد از پنکه آریاها از باختر به دیگر نقاط دو طرفۀ هندوکش انتشار یافتند تمام مملکت ما زمانی بنام «آریاورته» یاد میشد . امکان دارد که کلمۀ «ورته» در جنوب هندوکش مخصوصاً در حوزۀ ارغنداب «ورشه» هم تلفظ شده باشد زیرا وقتیکه قبیله «بهاراته» از مملکت مابه هند مهاجرت کردند بوزن «آریاورته» آنجا را «بهاراته ورشه» نام نهادند . «ورشه» هنوز در پشتوی ارغنداب بصورت « ور شو » باقی مانده و «چرا گاه» معنی دارد. چون چرا گاه از نقطۀ نظر مفهوم با اولین مراتب زندگانی آریائی ارتباط دارد و زمانی را یاد دهانی میکند که این قوم هنوز مالدار و زراعت\n\n(۱) صفحه ۵۸ «هندريك ویدی» تالیف داس","chars":1550,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00062.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/62","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/62","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}