{"book":"adl1182","page":58,"text":"(۳۳)\nمذکور شاخه های یك زبان وا حداًند که با بعضی لهجه های دیگر که ذ کر آن در اینجا مورد ندارد دسته السنه باختری را تشکیل میدهد.\nپس از روی تشا به فوق العاده زبان سانسکرت وزند ثابت میشود که روزی متکلمین این دوزبان در يك نقطه که عبارت از «باختر» باشد یکجا زندگانی داشتند و این جامهد پرورش و نشو و نمای «آنها» بشمار میرود. بالاخره از همین جا به سائر نقاط آریانا وهندوفارس مهاجرت اختیار کرده اند\nآئین و معتقدات : همان طوریکه زبان سانسکرت وزندبهم خیلی نزديك اند معتقدات کسانیکه به این دوزبان متکلم بودند هم شباهت زیاد داشت. آئین آریائی قراریکه از خلال سرودوید و اوستا معلوم میشود در اساس فرق زیاد نداشت و پاره اختلافاتی که مرور زمانه بمیان آورده بیشتر مربوط به جزئیات است و اساس مشترک وقدیم آنها را پوشیده نمیتواند پس از روی معتقدات هم گفته میتوانیم که قبایل آریائی خصوص آنهائیکه پیروان کتب وید و اوستا بودند در اوائل وهله دريك قطعه زمین می زیستند که عبارت از باختر و سائر نقاط آریانا میباشد .\nافسانه ها : از روی افسانه ها و اساطیر باشندگان افغانستان، هندوفارس وغیره هم اینطور معلوم میشود که باختر و سرچشمه اکسوس کانون نژادی بوده واز آنجا مردمانی به چهار گرد افق پرا کنده شده اند. میگویند در میان اهالی جوارپامیر قصه ئی معروف است که قرارآن نوع بشر در دامنه های پامیر زندگانی داشت و در اثر انفلاق آتش احجار از هم پاشیده و مردم از مجرای چهار مخرج طبیعی دره های اندوس و اکسوس وسر در یا و تارم به چهار جا نب افق پراکنده شدند.\nفارسی ها و افسانه های آنها به این نظریه معترف است که اجداد آنها از خاك باختر برآمده و از آنجا بامها جرت های پی در پی بخاك های جنوب خزر و مجاور خلیج فارس انتشار یافتند.","chars":1483,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00058.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/58","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/58","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}