{"book":"adl1182","page":55,"text":"(۳۰)\nمجامع علمی ملتفت شدند که زبان کتاب مذکور یعنی «زند» با سانسکری شباهت دارد . یکنفر از مبلغین دیگر فرانسوی «کوردو Coeurdoux» در ۱۷۶۷ مکتوبی در اکادمی ادبیات و حفظ اثار فرانسه نوشته و بار اول موضوع شباهت بین کلمات سانسکریت ، یونانی و لاتین را وانمود کرد، در ۱۷۸۶ مستر ویلیم جان William Jones در خطابه ئی که در انجمن اسیائی کلکته ایراد نمود نظریه\nقرابت زبان های سانسکریت و یونانی و لاتینی ، حتی جرمنی و سلتی را در میان نهاد.\nاین مطالعات ادامه یافت و چون در اوایل قرن ۱۹ موضوع قرابت السنه اقوام هند و اروپائی بادلا یل علمی ثابت شد طبیعی این نتیجه بمیان آمد که اقوام مذکور از يك نژاد بوده و در اصل و مبداء بهم اشتراك داشتند، به این ترتیب موضوع تجسس خانه اصلی و اولی آریا ئی طرف توجه علما قرار گرفت، از ان وقت تا حال تقريباً يك ونيم صد سال است که جمعی از علمای ملل مختلف درین زمینه مطالعه و اظهار نظریه میکنند و هر کس از پهلوئی مطالعات خود را شروع\nکرده و با اقامه پاره دلایل کانون اولیه آریا را در نقاط مختلف مثل شمال اروپا، اسکاندینا و، فنلند، جرمنی، حوزه دانیوب، شمال بحیره اسود جنوب روسیه شبه جزیره بالقان، بین اورال و التائی، اسیای مرکزی سایبریا، پنجاب و غیره معین کرده اند که محض تذکار آن و نظریات و اسمای علما به جلد های ضخیم پوره\nنمیشود بنا برین ازین همه جرو بحث ها يك قلم صرف نظر نموده به اولین نظریه عمومی که مهمتر ین و موثق ترین همه میباشد و دو منبع بزرگ آریا (سرودویدی و اوستا) انرا تائید میکند مراجعه میکنم. در اولین وهله ئی که موضوع آریا را قرابت السنه اقوام هندواروپائی بمیان آورد عقیده اولی و عمومی برین قرار گرفت که سرزمین اولیه ار پائی در دامنه های شمال هندوکش عبارت از حوزه کسوس یا صفحات باختر است. بزرگترین طرفدا این نظر یه مکس مولر Max Muller","chars":1560,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00055.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/55","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/55","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}