{"book":"adl1182","page":54,"text":"(۲۹)\n\n«ایریا» در مورد خود استعمال کرده اند و در قدیم ترین دوره های ادبی ما معمول\nو مروج بود گذشته از دو ماخذ «وید» و «اوستا» مورخون كلاسيك یونانی در مملکت\nما از قومی بنام «اری وا Arioi» و از خاك هائی بنام آریا Aria (حوزهٔ\nهری رود) و آریانا Ariana (افغانستان قدیم) یاد کرده اند و این ها هر کدام\nمدارك دقیق و صحیح تاریخی است که راجع به انتساب آریاها در بن سرزمین\nدر دست است و دیگران فاقد آنند و نشان میدهد که همان کلمۀ که به تعبیر\nاوروپائی ها به معنی جامع به اقوامی نسبت میشد که در زبان شباهت به هم\nدارند و بصورت اصطلاحی و فرضی در مورد آنها تطبیق میشود در مورد اهالی و خاك\nکشور ما با سوابق و شواهد تاریخی استعمال میشد و هیچ کس ازین امر انکار\nنمیتواند. (۱)\n\nخوشبختانه خود اروپائی ها هم معنی کلمۀ (آریا) را بصورت وضعی و جامعی\nکه ذکر شد گذاشته و برای اقوامی که من حیث شباهت زبان به این کلمه\nیاد میکردند ند اسم ترکیبی «هندو اروپائی» یا «هندو ژرمن» را بمیان\nآوردند و به این صورت آریا مجدداً به معنی قدیم و تاریخی خود برگشت.\nپیشتر گفتیم که موضوع «آریا» و «آریائی» اصلاً و اساساً در اثر تفصیل قرابت\nهائی بمیان آمد که در زبان های دسته ئی از ملل بمشاهده رسیده و این مسئله\nدر جمله بزرگترین کشفیات عصر ما است که با خود يك سلسله مسایل خیلی\nمهم و دلچسپ دیگر را روی کار آورده است.\n\nدر مناصفه دوم قرن ۱۸ یکنفر مبلغ فرانسوی انکتیل دوپرون،\nAnquetil-Duperon در سال ١٧٦١ به هند آمده اوستا را نزد پادسی های هند\nمطالعه کرد و در ۱۷۷۱ اولین ترجمه آنرا به محیط اروپا عرضه داشت.\n\n(۱) صفحۀ ٩ کتاب آریاها تالیف ژورژ پواسن ، Les Aryens, Par Gorges Poisson","chars":1425,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00054.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/54","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/54","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}