{"book":"adl1182","page":51,"text":"(٢٦)\nهيرمند (١) با موقعیت مساعد جغرافیائی خود رول عمده ئی در اعصار قبل التاریخ\nدر انتشار پهلوهای مختلف مدنیت کلکولى تيك اين ساحۀ بزرگ بازی کرده\nاست . لاجورد و انتشار آن در نقاطی که ذکر رفت با صراحت تمام نشان میدهد\nکه شش هزار سال قبل راههای رفت و آمد و تجارت حتی در نقاط صعب المرور و حصص\nخیلی کهستانی آریانا که بدخشان باشد هم وجود داشت و این راه طبیعی از یکطرف\nبه جلگۀ فراخ باختر و حوزه های شاداب ومدنیت پرور رودخانه های حصص غربی\nآریانا مخصوصاً حوزۀ هيرمند و سيستان وصل بود و از انجا قرارا كشراحات مالات\nاز مجاورت نقاطی که ذکر کردیم به سواحل دریای سفید ووادی نیل منتهی میشد .\n« بارتولد » در جغرافیای تاریخی خود از وجود لاجورد در ابنیۀ قدیم مصر واشور\nصحبت کرده و به این نتیجه میرسد که در قدیم ترین ازمنۀ تاریخ میان آریهای باختری\nوساکنین کشورهای عربی اسیا و باشندگان سواحل دریای سفید روابطی برقرار\nبود. مستند بر تاریخ هائی که بیشتر بصورت محقق معین کردیم گفته میتوانیم که نه\nتنها در قدیم ترین زمانه های تاریخی بلکه حتماً در دورهای قدیم تر که جزء زمانه های\nقبل التاریخ شود روابط میان آریهای باختری و کشورهای غرب اسیا برقرار بود\nآریاها قراریکه در فصل های اینده شرح خواهیم داد قدیم ترین عنعنات تاریخی ٬ ادبی\nحماسی خویش را در باختروسایر نقاط آریانا بمیان آورده و در حوالی ٢٠٠٠\nقم بنای مهاجرت را بطرف شرق ( هند) وغرب ( فارس ) گذاشتند. شرح این مطالب\nبا تفصیل در فصل و موقع معینه اش می آید اینجا مربوط به تجسسات قبل التاريخ همين قدر\nمتذکر میشویم که قرار کشفیاتی که در تپۀ سيا لك نزديك كاشان در خاك فارس بعمل\nآمده آریاها درحوالی ١٠٠٠ قم در اراضی ماورای صحرای لوط ظهور کرده اند (٢)\nوایشان طوریکه در فصل های آینده دیده خواهد شد مهاجرینی هستند که درحوالی\n(١٩٠٠-٢٠٠٠ قم) از باختر از راهای درۀ هریرود وهیرمندو سیستان بدان طرف\nحرکت کرده اند .\n(١) سرجان مارشال در صفحه ٨ مقدمه جلد اول موهنجو دیرو ومدنیت وادی سند میگوید ، که\nبشر در حوزه های نیل وفرات وكارون وهلمند واندوس یکسان مدنیت خود را انبساط داده است .\n(٢) این نظریه مستند به نتیجه ایست که موسیو گریشمن از روی حفریات خود بدست آورده است .","chars":1874,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00051.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/51","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/51","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}