{"book":"adl1182","page":49,"text":"(٢٤)\n\nوعامل ارتباط پهلو های مختلف آن شمار میرفت و با مثال کوچکی درین\nزینه بیشتر روشنی می اندازیم.\n\nلاجورد و رول آن در مراودات آریانا: در مراوداتی که آریانا در زمانه های\n\nقبل التاریخ و اعصار قدیم تاریخی با کشورهای کهن جهان داشته يك جز بصورت محقق\nروشنی می اندازد و هیچ کس از وجود آن منکر شده نمیتواند و آن لاجورد است . قرار\nشهادت مورخین قدیمه معدن لاجورد در زمانه های باستان به استثنای شمال شرق\nآریانا یعنی بدخشان در هيچ يك نقطهٔ دیگر زمین پیدا نمیشد و محصول طبیعی بود\nمنحصر به کشور ما . این معدن قیمت بهادر درهٔ یمکان بدخشان در نزدیکی راه\n«کران» وحوالی قریهٔ «فرگامو» وجود دارد و هنوز هم استخراج و صادر میشود.\nمدققین در مطالعات خویش چه در زمانه های قبل التاریخ و چه در اعصار\nقدیم تاریخی هر جا که اثری ازین سنگ قیمت بها یافته اند نتیجه چنین گرفته اند\nکه مراودات تجارتی و رفت و آمد میان همان نقطه و گوشهٔ شمال شرقی کشور ما بر قرار\nبود اينك در سطور ذیل اول نقاط و طبقاتی را که لاجورد از آن پیدا شده\nبا ذکر تاریخ آن خاطر نشان نموده و بعد در اطراف آن تبصره میکنم:\n\n(۱) تپهٔ سيالك نزديك كاشان . ازین جا اشیای كوچك لاجوردی از طبقهٔ\nسوم به بعد پیدا شده و تاریخ آن به مناصفهٔ اول هزار چهارم ق م نسبت میشود.\n\n(۲) سرزمین سومر . اینجا از مقبره های شاهان سلالهٔ «ایور Ur» ( حوالی اخیر\nهزار چهارم ق م ) يكعدهٔ زیاد اشیای طلائی ونقره ئی بدست آمده که در آن\nقطعات و نگینه های لاجورد نصب است هكذا از آبده ئی موسوم\nبه «علم» از غنون هائی بدست آمده مزین که در آن صحنه های میتولوژی\nو داستانی را با صدف و عقیق سرخ و لاجورد زینت کرده اند.\n\n(۳) در بین النهرین در اوائل دورهٔ ظهور رسم الخط (حوالی ۳۰۰۰ - ۳۵۰۰\nق م ) از طبقه ئی که آنرا «جمدت نصر» گویند اشیای لاجوردی کشف شده است.","chars":1550,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00049.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/49","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/49","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}