{"book":"adl1182","page":429,"text":"(٤٠٤)\n\nیا روشانه یارخشانه دختر او کسیادتس یکی از نجبای باختر بواسطه حسن خارقهٔ\nکه داشت بیکی از قلاع سغدیان فرستاده شد تا در آنجا محفوظ بماند در هنگام\nلشکر کشی‌های اسکندر بدست او افتاد و ملکهٔ اسکندر شد. شاید روشانه از درهٔ\nروشان (که بجوار شغنان است) باشد و در شرق رسمی است که بعض زنان را\nباسم موطنش یاد میکنند (۱) تفصیل ازدواج اسکندر ورکسانه بدین قرار است:\nدر يك ضیافتی که از طرف یکی از والی‌ها بسلیقه مردمان مشرق داده شده بود\nدختران زیادی نیز از خانواده‌های درجه اول سغدیان حضور داشتند رکسا نه\nنیز در آن میان بود. این دختر از حیث زیبائی و لطافت مثل و مانند نداشت\nو بقدری دلربا بود که در میان آنهمه دختران زیبا توجه تمام حضار را بخود جلب\nمی‌کرد. اسکندر عاشق او شده بود. کنت کورس گوید «پادشاهی که زن داریوس\nو دختران او را دیده بود که کسی در وجاهت جز رکسانه بایشان نمی‌رسید ولی\nبا وجود این نسبت به آنها حسیاتی جز محبت پدر باولاد نپروزیده بود درینجا\nعاشق دختری شد که نه در عروقش خون شاهی جاری بود و نه از حیث مقام می‌توانست\nقرین آنها باشد. بزودی اسکندر بی پروا گفت لازم است مقدونی‌ها و بومی‌ها\nبا هم مزاوجت کنند تا محفوظ گردند و این یگانه وسیله است برای اینکه مغلوبین\nشرمسار و فاتحین متکبر نباشند. بعد برای آنکه فکر خود را ترویج کند آشیل\nپهلوان داستانی یونان را که از نیاکان خود میدانست مثل آورده گفت مگر\nاو یکی از اسراء را ازدواج نکرد. و بعد اسکندر از شدت عشق در همان محل امر\nکرد موافق عادات مقدونی نان بیاورند و آنرا با شمشیر بدو نیم کرده نیمی را خودش\nبرداشت و نیم دیگر را به رکسانه داد تا وثیقهٔ زناشوئی آنان باشد. مقدونی‌ها را\nاین رفتار اسکندر خوش نیامد زیرا در نظر آنان پسندیده نبود که يك رئیس\nمحلی پدر زن اسکندر گردد ولی چون ازو می‌ترسیدند هر آنچه ازو سر میزد با سیمای\n\n(۱) ص ٨٨٥ انرموست ایشیا.","chars":1597,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00429.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/429","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/429","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}