{"book":"adl1182","page":355,"text":"( ۳۳۰ )\n\nفلز را هم نصب میکردند ، یکنوع گرز كوچك ديگر هم داشتند كه معمولاً آنرا\nبه كمر می بستند و آنرا بر دشمن پرتاب میکردند . این گرز معمولاً تیغه های\nتیز داشت و آنرا میخ کوب میکردند و اوستا آنرا خطر ناك ترين تمام اسلحه\nقلمداد کرده است و سلاح مخضو ص \" ميتهرا \" رب النوع آفتاب بود و آنرا\n\" وزره Vazra \" میگفتند كه معادل آن در سانسکریت \" وجره Vajra \" است و پهلوان\nمعر و ف كابلى يا سیستانی كر سسيه Kersaspa این سلاح را همیشه با خود\nداشت . ( ۱ )\nچکوشه Chakusha يا تبرزين سلاحی بود دو دمه و بر نده . کلمه چکش از آن\nبمیان آمده .\nپهلوانان دوره اوستایی كشور ما يکنوع نيزه های کوچکی داشتند كه نسبت\nبه تير بزرگتر بود و به قوت بازو بر دشمن پرتاب میشد و معمولاً يك پهلوان ۳۰\nعدد آنرا با خود می برداشت همان طور که شدت تیر به قوت انعطاف كمان تعلق\nبیشتر د اشت تیزی رفتار واصابت این نیزه ها مربوط به قوت بازو ومهارت\nانداخت پهلوان بود. تیر و کمان در جنگ های این زمان استعمال میشد . كمان\nرا معمولاً از چوب های قابل انعطاف میساختند وزه آن را از پی یا روده حیوانات\nتهیه میکردند و آنرا « اره زازهی Arezazhi » یعنی « فاتح جنگ» می نامیدند .\nتیر را « ئیشو » Ishu میگفتند واز نی یا شاخه های اشجار میساختند . آ ن حصه\nتیر را كه در چلهٔ كمان مانده میشد . « پای» میگفتند و معمولاً از شاخ ساخته\nمیشد نوك تير را « دهن » میگفتند زیرا آن قسمت به بدن دشمن اصابت میکرد\nو خون دشمن را می مکید و از مفرغ ساخته میشد. يك پهلوان ۳۰ عدد تیر در\nتیر کش با خود می گرفت. « ارخشه » Erkhsha در اوستا بحيث ما هر ترین تیر انداز\nآن عصر خوانده شده که تیر را از کوهی به كوهی پرتاب میکرد نیزه و خنجر\nو فلاخن هم در میان پهلوانان كشور ما در عصر او ستائی معمول و مروج بود نيزه ها را\n(۱) مجسمه های « واجرایانی » محافظ بودا مجهز با گرز به تعداد زیاد از هند پیدا شده .","chars":1608,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00355.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/355","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/355","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}