{"book":"adl1182","page":335,"text":"(۳۱۰)\nکابمگر این پارچه را از متن اوستا از فقره ۳ و ٤ ایان یشت یا یشت ٥ نقل کرده\nو در اطراف آن تبصره کرده میگوید : « آنچه که بالا ذکر شد تصویر رودخانهٔ\nبزرگ و پر آبی است که دارای معاونین متعدد میباشد و اگر به اصل مسکن ملت\nاوستائی ، آنطور یکه از خلال معلومات جغرافیائی خود اوستا بر می آید نگاه\nبکنیم بلاشبهه ملتفت میشویم که «اردوی سورا» عبارت از رودخانه اکوس\n(آمودریا) است و کسانیکه مسکن ملت اوستائی را بطرف غرب قرار میدهند\nبرای تعین رودخانه «اردوی سورا» هیچ چیزی در مقابل خود ندارند . » (۱)\nملتفت باید بود که «اردویسورا اناهیتا» تنها نام جریان آب رودخانه اکوس\nنبود بلکه «بنزانا» یا ژنی این رودخانهٔ بزرگ را هم نمایندگی میکرد و حتی\nگفته میتوانیم که اساساً مقصد اصلی اوستا از «اردوی سورا اناهیتا» ژنی یا ربة النوع\nرود خانه اکوس بود .\nاوستا ، ابان یشت یا یشت پنجم خود را سراسر وقف ستایش این ربة النوع\nکرده . دار مستتر کلمهٔ «اردوی سورا اناهیتا» را «قوهٔ عالی مطهر» ترجمه\nکرده و میگوید که مقصد از آن سر چشمهٔ طبیعی است بالای کوه «هو کبریا» که\nاز بلندی به ستاره میخورد واز آن به اصطلاح اوستا تمام رودخانه های زمین\nپایان میشود (۲) در ماخذ جدیدتر اردویسور Ardvisur نام رود خانه شده\nو اناهیت Anahit ژنی یا ربة النوع آنرا در بر میگیرد .\nبه این ترتیب کلمهٔ «اردوی سورا» از «اناهیتا» جدا شده و «اناهیتا » بحیث\nربة النوع آب و رودخانه امور ربة النوع زمین و فراوانی و حاصل خیزی زمین\nو حتی قوهٔ تا نیث زن و غیره در صفحات باختر در آریانا و خارج سرحدات دوام کرد.\n(۱) صفحه XLV (٤٥) مقدمه جلد اول مدنیت ایرانی های شرقی در زمانه های قدیم\nترجمه انگلیسی داراب دستور «پشوتان سنجانا»\n(۲) «هو کبریا» یکی از قلل پامیر است .","chars":1496,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00335.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/335","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/335","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}